تاریخ فلسفه و تصوف صفحه 155

از حضرت رسول اکرمˆ و حضرت کاظم† نقل شده که فرمودند:

خداوند بین بندگانش چیزی بهتر و ارجمندتر از عقل قسمت نکرده است.(1)

همچنین، امام کاظم† به هشام فرمود:

خداوند را بر خلقش دو حجت است: حجت ظاهری و حجت باطنی. اما حجت ظاهری پیامبران و رسولان و امامان معصومn هستند و حجت باطنی عقول بندگان است.(2)

نیز هم ایشان می فرماید:

ای هشام، امیرالمؤمنین† می فرمود: خداوند به چیزی بهتر از عقل عبادت نشود.(3)

به دلالت روایات شریفه، مؤمن به عقل کامل می شود. و عقل دلیل و راهنما و کلید او در کارهایش است. جمال و زینتی بهتر از عقل نیست. قوام و استواری هر شخصی به عقل اوست. دوستی بهتر از عقل نیست. اساس دین و شرایع بر عقل استوار است. تمام کمال ها و شرافت ها از عقل است. نظام دنیا به نور عقل برجاست. عقل محبوب همه مردم است. عقل چراغی روشن در دل های مردم است که خیر و شر را با آن تمیز می دهند

و خوبی و بدی به وسیله آن روشن می شود. خوبی عدالت و مهربانی به مردم و نیکی

و غیرت و حمیّت و انصاف و مروت و قناعت و اطاعت و ایمان به خالق یکتا و شکر او

و دوستی و برادری با برادران ایمانی و دینی و صداقت در گفتار و کردار و احسان و حسن معاشرت با مردم و دیگر صفات پسندیده به نور عقل ظاهر می شود.

1- ر.ک: بحارالأنوار، ج1، ص91، ح22 و ص154، ح30 (باب چهارم از ابواب العقل و الجهل از کتاب العقل و العلم و الجهل) و ج78، ص312؛ الکافی، ج1، ص12، ح1؛ المحاسن، ص193، ح11 (باب اول).
2- بحارالأنوار، ج1، ص137، ح30 (باب چهارم از ابواب العقل و الجهل از کتاب العقل و العلم و الجهل).
3- بحارالأنوار، ج1، ص140، ح30 (باب چهارم از ابواب العقل و الجهل از کتاب العقل و العلم و الجهل).