تاریخ فلسفه و تصوف صفحه 181

لزوم مراجعه به قرآن و روایات، در اصول و فروع، به عرض برسانم.

همه آقایان گفتند: بفرمایید.

لزوم رجوع به کتاب و سنت در اصول و فروع

دکتر حسین خان: خدای تعالی بندگانش را تحذیر کرده می فرماید:

]أَنْ تَقُولُوا یَوْمَ القِیَامَهِ إِنَّا کُنَّا عَنْ هَذَا غَافِلِینَ[ ؛(1)

[خداوند خود را بر همه معرفی کرد] تا مبادا روز قیامت بگویید: ما از این [امر] غافل بودیم.

نیز، می فرماید:

]وَقَالُوا لَوْ کُنَّا نَسْمَعُ أَوْ نَعْقِلُ مَا کُنَّا فِی أَصْحَابِ السَّعیرِ[ ؛(2)

می گویند: اگر شنیده بودیم یا تعقل می کردیم، در میان دوزخیان نبودیم.

همین طور می فرماید:

]وَقَالُوا رَبَّنا إِنَّا أَطَعْنَا سَادَتَنَا وَکُبَرَاءَنَا فَأَضَلُّونَا السَّبِیلاً [ ؛(3)

و می گویند: پروردگارا، ما رؤسا و بزرگان خویش را فرمان بردیم

و آنان ما را از راه به در کردند.

سخنان دکتر حسین خان که به اینجا رسید، صدای گریه محروق بلند شد. وی دست ها را به طرف آسمان بلند نمود و در حالی که اشک می ریخت، دنباله آیه را با دکتر خواند:

]رَبَّنا آتِهِمْ ضِعْفَیْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْناً کَبِیِراً[ ؛(4)

پروردگارا، آنان را دو چندان عذاب ده و لعنتشان کن، لعنی بزرگ.

دکتر و دیگران هم منقلب شدند. سپس دکتر آیات دیگر را هم تلاوت فرمود:

]یَقُولُ الَّذِینَ اسْتُضْعِفُوا لِلَّذِینَ اسْتَکْبَرُوا لَوْلَا أَنْتُمْ لَکُنَّا مُؤْمِنِینَ * قَالَ

1- الأعراف (7)، آیه 172.
2- الملک (67)، آیه 10.
3- الاحزاب (33)، آیه 67.
4- الاحزاب (33)، آیه 68.