تاریخ فلسفه و تصوف صفحه 220

]کِتَابٌ أُنْزِلَ إِلَیْکَ فَلَایَکُنْ فِی صَدْرِکَ حَرَجٌ مِنْهُ لِتُنْذِرَ بِهِ وَذِکْریٰ لِلْمُؤْمِنینَ[ ؛(1)

کتابی است که به سوی تو فرو فرستاده شده است پس نباید در سینه تو، از ناحیه آن، تنگی باشد تا به وسیله آن هشدار دهی و برای مؤمنان، ذکر و یادآوری باشد.

]إِنَّا نَحْنُ نَزَّلْنَا الذِّکْرَ وَإِنَّا لَهُ لَحافِظُونَ[ ؛(2)

بی تردید، ما این ذکر [قرآن] را نازل کرده ایم و قطعا خود نگهبان آن هستیم.

]وَمَا هِیَ إِلَّا ذِکْریٰ لِلْبَشَرِ[ ؛(3)

این آیات جز یادآوری برای بشر نیست.

این آیات به وضوح دلالت دارد که قرآن کریم یادآور معرفت فطری است. پیامبر

و أئمه صلوات الله علیهم اجمعین هم یادآوران معرفت فطری برای بشرند. در تفسیر امام حسن عسکری†، آمده است:

الله؛ اوست که هنگام احتیاج و سختی ها و کوتاه شدن دست از دیگران و از بین رفتن اسباب، همه به او پناه می برند.

می گوید: (بسم الله)؛ یعنی برای انجام دادن تمام کارهایم از خدا استعانت می جویم. خدا که کسی غیر او شایسته عبادت و پرستش نیست پناه دهنده است، آن گاه که از او پناه خواسته شود و اجابت کننده است، آن گاه که خوانده شود.

1- الأعراف (7)، آیه 2.
2- الحجر (15)، آیه 9.
3- . المدّثر (74)، آیه 31.