خطر مادی شدن دین صفحه 126

1- مبانی این بحث را در کتاب «از برهان تا عرفان» قسمت «برهان صدیقین» از همین مؤلف دنبال کنید.

2- سوره ی هود، آیه ی 27.

3- سوره ی هود، آیه ی 26.

بیشتر به کثرت و عالم محسوس نظر دارد و از عالم وحدت و ارتباط با آسمان معنویت نظر خود را برگردانده است.

می توان گفت: هر امتی «دوره ی» خود را باید طی کند حال یا خوب طی می کند یا بد، هر مرحله از مراحلِ این دوره شاخصه های خاصی دارد. مثل حوادثی که در جهان امروز با آن روبه روئیم که به جهت شیطانی بودنِ روحیه ی دوران مدرنیته و این که شتابزدگی و عجله یکی از خصوصیات شیطان است، فرهنگ غربی با سرعتی که در زمان های گذشته سراغ نداریم به سوی پایان دوره ی خود نزدیک می شود. در روایت داریم «اَلْعَجَلَهُ مِنَ الشَّیطانِ وَ التَّأَنِی مِنَ اللّهِ عَزَّ وَ جَلَّ»؛(1) عجله و شتاب از آن شیطان است و تأنی و وقار از خدای عزّوجلّ و از آن طرف اگر به مقایسه ی خصوصیات فکری انسان های عجول و انسان های حکیم بپردازیم می بینیم انسان های عجول در عین شتابزدگی، سطحی و بی محتوا هستند ولی انسان های حکیم در عین برخورداری از تأنی و وقار، دارای فکری عمیق و پرمحتوایند. هر کدام با انتخاب ها و اراده های خود چنین روحیه هایی را در خود پدید آورده اند، هر دو شخصیت - اعم از آن هایی که عجول اند و آن هایی که دارای تأنّی و وقارند- در زمانی اجلشان می رسد اما با دو نوع شخصیت و با دو نوع سرنوشت، یکی با مردن، همه چیزش را باخته و به یک معنی هلاک شده و دیگری با مُردن، به شرایط برتری دست یافته و نه تنها هلاک نشده بلکه زنده تر گشته است. می توان گفت روحیه ی شتابزدگی که در تمدن جدید حاکم است علت