خطر مادی شدن دین صفحه 130

1- سوره ی اعراف، آیات 94 و 95.

جهت نبودن پیامبر در آن قوم، آن ها حسّی مسلک شده بودند، خداوند پیامبر را می فرستد تا در عین سیر به سوی اَجل و سرآمدشان، یا نجات پیدا کنند و به کمالی که می طلبیدند دست یابند و یا به هلاکتی که می طلبیدند برسند. و عموماً اکثر اقوام در رویارویی با پیامبران راه تکذیب را پیشه کردند و هلاک شدند، به جز قوم یونس.(1) زیرا در رویاروئی با دعوت انبیاء به توحید، نتوانسته اند از کثرت ها به سوی حضرت احد روی بگردانند و بدین جهت نابود شدند، حال آن نابودی یا با باد یا آب یا صاعقه یا هرچیز دیگر صورت می گرفت.

علامه ی طباطبائی«رحمه الله علیه» علت این که همراه ارسال رُسل سختی هایی را خداوند برای آن امت می فرستد، این می دانند که آن ملت اسیر دنیا شده بودند و لذا باید سختی بکشند تا از عادتِ فکر و فرهنگ قبلی رها شوند و با تمدن جدیدی که پیامبر آورده هماهنگ گردند و لذا در مقابل سختی های پیش آمده شایسته بود به درگاه خداوند بنالند تا آسمانی شوند. به همین جهت فرمود: «لَعَلَّهُمْ یَضَّرَّعُونَ»؛ شاید بنالند و شاید روح تضرع و توجه به عالم غیب در آن ها احیاء شود. بعد می فرماید: «ثُمَّ بَدَّلْنَا مَکَانَ السَّیِّئَهِ الْحَسَنَهَ»؛ سپس آن سختی را به آسایش تبدیل کردیم، «حَتَّی عَفَواْ»؛ تا آن حدّ که آن سختی را فراموش می کردند. در اینجاست که آن ملت به تحلیلی غلط می افتند و نمی فهمند این یک سنت غیبی بود برای بیدارشدن آن ها و جداگشتنشان از آن تمدن حسّیِ مادی و بنا نبود تا آخر در آن سختی باشند. در نتیجه ی آن تحلیل غلط گفتند قرار دنیا چنین است