خطر مادی شدن دین صفحه 32

رعایت احکام نظر نداشتند، افقی که قلب امامان معصوم علیهم السلام متذکر آن بود و بنابر آن بود که جامعه را متوجه آن نمایند.(1)

آفات عصری شدن دین

امروزه گاهی در محافل روشنفکری زمزمه می شود که دین باید «عَصری» و مطابق علم زمانه باشد. آیا می توان پذیرفت که دین خدا هماهنگ با عصر و دوره ی جدید بشود و براساس ملاک های علم تجربی و تعریفی که علوم تجربی از عالم و آدم دارد، تفسیر شود و یا عصر و روزگار باید هماهنگ با افقی شود که دین تعیین می کند؟ وقتی کسی بگوید دین باید هماهنگ عصر شود، به فهمی که زمانه از عالم و آدم دارد اصالت داده است نه به دین. «ارنست رنان» در مورد مسیحیت گفته بود: «دین باید اصلاح شود و با وضع جدید سازگاری کند.» از نظر او وضع جدید اصیل است و هر آنچه بشر جدید از عالم می شناسد عین حق و حقیقت است و باید دین با آن هماهنگ شود، نتیجه ی این حرف این می شود؛ علوم تجربی که شاخصه ی وضع جدید است، مَثَلِ اَعْلای حق و حقیقت تلقی شود و کمال آدمی هم رسیدن به علم تجربی باشد، بدون آن که بشر به عالمی بالاتر نظر کند و بخواهد خود را در حدّ اتحاد با عالم ملکوت تغییر دهد. در حالی که به قول شیخ الرئیس: علم تجربی ظُنُونِ مُتَراکِمه است مگر این که با قیاس خفی مسئله را جهت بدهید. اگر کسی