مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 109

می گویند: مرد عربی برای جلب کمک مادّی، حضور پیامبر اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) آمد و به تملّق پرداخت و گفت: مگر نه این است که تو از جهت پدر و مادر از همه ما بهتر، و از جهت اولاد از همه ما شریفتری! درایّام جاهلیّت بر ما مقدّم بودی و هم اکنون در اسلام رئیس و رهبر ما هستی!...

رسول اکرم(صلی الله علیه وآله وسلم) از سخنان تملّق آمیز او خشمگین شد; به مرد اعرابی فرمود: «زبانت در پشت چند حجاب قرار داد؟»

جواب داد: دو حجاب، یکی لبها و دیگری دندانها!

فرمود: هیچ یک از این دو نتوانست حرفهای ناموزونت را از ما بگرداند!

سپس فرمود: ببین! از میان تمام آنچه که در دنیا به فردی اعطاء شده است، هیچ چیز برای آخرت او زیانبارتر از طلاقت زبان (در مسیر باطل) نیست!

بعد برای این که آن مرد را ساکت کند و به آن صحنه پایان دهد، به علی(علیه السلام)فرمود: برخیز زبان این مرد را قطع کن! آن حضرت حرکت کرد و چند درهمی به وی داد و خاموشش ساخت!(1)

امیر مؤمنان علی(علیه السلام) ضمن عهدنامه به مالک اشتر تأکید می کند که:

«إِیّاکَ وَالاِْعْجابَ بِنَفْسِکَ وَالثِّقَهَ بِما یُعْجِبُکَ مِنْها وَحُبَّ الاِْطْراءِ، فَإِنَّ ذلِکَ مِنْ أَوْثَقِ فُرَصِ الشَّیْطانِ فی نَفْسِهِ لِیَمْحَقَ مایَکُونُ مِنْ إِحْسانِ الْمُحْسِنینَ...; بر حذر باش از این که خود پسند باشی! و به هر چیز تو را خوش آید اطمینان پیدا کنی و از مدح و ثنا خوانی لذّتی ببری! زیرا این حالت از اطمینان بخش ترین فرصتهای شیطان است تا بدینوسیله در نیکوکاران نفوذ کند و تمام اعمال آنها را از

بین ببرد!»(2)

10 قدردانی، تشویق و توبیخ

اشاره

پاورقی

1 معانی الاخبار، ص 171.

2 تحف العقول، ص 147 نهج البلاغه، نامه ها 53.