مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 110

می دانیم سنگین ترین وظیفه مدیریّت بر دوش انبیاء و پیامبران الهی بوده، و نیز می دانیم بارزترین صفت آنها «بشارت» و «انذار» است; چنانکه در قرآن درباره پیامبر اسلام می گوید:

«یا أَیُّهَا النَّبِیُّ إِنّا أَرْسَلْناکَ شاهِداً وَمُبَشِّراً وَنَذیراً، وَداعِیاً إِلَی اللّهِ بِإِذْنِهِ وَسِراجاً مُنیراً»(1)

در قرآن متجاوز از 120 مرتبه مشتقّات «انذار» و متجاوز از 40 بار مشتقّات «بشارت» به کار رفته است. قسمت مهمّی از آیات قرآن توصیف نعمتهای معنوی و مادّی بهشت است که تشویقی برای حرکت به سوی نیکیها و پاکیهاست. و در بخش عظیمی از آیات از مجازاتهای روحانی و جسمانی دوزخیان سخن می گوید که یک عامل بازدارنده است.

علی(علیه السلام) در باره کارمندان عالیرتبه دولت ضمن تعالیم خود به مالک اشتر، فرموده است:

«وَاصِلْ فی حُسْنِ الثَّنَاءِ عَلَیْهِمْ وَتَعْدِیدِ مَا أَبْلَی ذَوُوا الْبَلاَءِ مِنْهُم; فَإِنَّ کَثْرَهَ الْذِّ;کْرِ لِحُسْنِ أَفعَالِهِمْ تَهُزُّ الشُّجَاعَ، وَتُحَرِّضُ النَّاکِلَ، إِنْ شَاءَ اللّهُ ; و پی در پی آنها را تشویق کن! و کارهای مهمّی که انجام داده اند بر شمار! زیرا یادآوری کارهای نیک آنها، شجاعانشان را به حرکت بیشتر، وادار می کند; و آنان که در کار کندی میورزند به خواست خدا به جنبش و حرکت وا می دارد!»(2)

به هر حال، وظیفه هر مدیر و فرمانده این است که از افراد زیر، تشویق به عمل آورد:

الف آنها که وظائف خود را به خوبی انجام می دهند و در نظم و انضباط و وظیفه شناسی، نمونه اند.

پاورقی

1 سوره احزاب، آیات 45 و 46.

2 نهج البلاغه، نامه شماره

53.