مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 114

6 مدیر و فرمانده نباید در توبیخ و ملامت زیاده روی کند; زیرا گاه می شود که تکرار آن اثر معکوس دارد. متخلّفان را در اعمال ناپسند خود جری تر می کند; و آنان را به لجاجت وا می دارد.

امیر مؤمنان علی(علیه السلام) فرمود: «الاِفراطُ فِی المَلامَه تَشُبُّ نیرانِ اللَّجاج; زیاده روی در ملامت و سرزنش، آتش عناد و لجاجت را مشتعل می کند!»(1)

باز در جای دیگر فرموده است: «إِیّاکَ أَنْ تُکَرِّرَ الْعَتَبَ فَإِنَّ ذلِکَ یُغْرِی بِالذَّنْبِ وَیَهُونُ بِاْلعَتَبِ; ازتوبیخ مکرّر پرهیز کن! چرا که تکرار سرزنش، گناهکار را در اعمال ناپسندش جری و جسور می کند; به علاوه، ملامت را بی اثر می سازد!»(2)

این بحث دامنه وسیعی دارد که در اینجا به همین مقدار اکتفاء گردید.

و در اینجا می رسیم به پایان بحث «وظائف و مسؤولیّتهای مدیران و فرماندهان» در بخش آینده سخن از «صفات و شرایط» آنها با توجّه به معیارهای اسلامی است.

پاورقی

1 بحار الانوار، ج 74، ص 230.

2 غرر الحکم، جلد اول، ص 278 چاپ 1355 شمسی ه . ش.