مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 131

و برای شناختن سوابق افراد باید به بازتاب شخصیّت آنها در افکار عمومی جامعه مراجعه کرد; البتّه ممکن است افکار عمومی در قضاوت خود درباره کسی احیاناً گرفتاراشتباه شود ولی غالباً معیار خوبی برای شناخت افراد می تواند باشد.

لذا در

همان «فرمان» در عبارت دیگری می خوانیم:

إِنَّما یُسْتَدَلُّ عَلی الصّالِحینَ بِما یُجْرِی اللّهُ لَهُمْ عَلی أَلْسُنِ عِبادِهِ; بدان افراد شایسته را از طریق آنچه خداوند بر زبان بندگانش جاری می سازد می توان شناخت!»(2)

البتّه انکار نمی توان کرد که دگرگونی در حالات افراد و تغییر مسیر زندگی آنها امکان پذیر است، و داستانهای «بِشْرِ حافی» و «فُضَیْل بنِ عَیاض» و «حُرّ ابن یزید رِیاحی» را غالباً شنیده ایم.

ولی این تحوّل و دگرگونی تنها در اقلّیّتی از افراد منحرف واقع می شود که باید با دقّت و هوشیاری به آن پاسخ مثبت داد ولی این امر در اکثریّت منحرفان با سابقه، تحقّق نمی یابد.

به همین دلیل، همیشه باید در گزینش مدیران، سوابق آنها را در نظر گرفت، همان گونه که خود آنها بادید سوابق افراد زیر دست خود را در نظر بگیرند.

این نکته نیز لازم به یادآوری است که انقلاب و دگرگونی و تغییر حالات افراد در سنین پائین بیشتر از سنین بالا رخ می دهد; افراد جوان هم زودتر آلوده می شوند، و هم زوتر پاک، ولی بازگشت افراد مسن بعد از هسته بندی شخصیّتشان از مسیر خود کار بسیار دشواری است.

پاورقی

1 و 2 نهج البلاغه، نامه 53.