مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 157

1 بیداری و هوشیاری کامل در بحرانها و به هنگام احساس خطر

2 عدم ترس و وحشت از قدرت دشمن هر چه باشد و هر قدر باشد

3 قاطعیّتی همچون شعله های سوزان آتش در برابر دشمنان

4 مؤثّر بودن و حساب شده بودن ضرباتی که بر دشمن وارد می کند

5 پیروی کامل از فرمان امام و رهبر

6 دلسوزی و خیرخواهی نسبت به جامعه اسلامی

7 سختگیری در برابر دشمنان

این صفات هر کدام می تواند موضوع سخن جداگانه ای قرار گیرد که برای رعایت اختصار از شرح آن چشم می پوشیم.

جالب این که، امیر مؤمنان علی(علیه السلام) به هنگامی که مالک شهید شد، در سوگ او نیز سخنانی گفت که در آن «الگوهای روشن برای یک فرمانده خوب» ارائه داده شده است، فرمود:

مالِکٌ وَما مالِکٌ

وَاللّهِ لَوْ کانَ جَبَلاً لَکان فِنْداً

وَلَوْکانَ حَجَراً لَکانِ صَلْداً

لایَرْتَقیهِ الْحافِرُ

وَلایُوفی عَلَیْهِ الطّائِرُ:

مالک، امّا چه مالکی!

به خدا سوگند اگر کوه بود یکتا بود!

و اگر سنگ بود سر سخت و محکم بود!

مرکب راهوار اندیشه، قدرت نداشت از کوهسار وجودش بالا رود! و هیچ پرنده فکر انسانی نمی توانست به اوج قلّه روح بلندش پرواز کند!(1)

پاورقی

1 نهج البلاغه، کلمات قصار، شماره 443.