مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 160

بدیهی است اکتساب این صفات به آسانی ممکن نیست و جز با تهذیب نفس و خودسازی و آشنائی کامل با ارزشهای اسلامی امکان پذیر نمی باشد.

شرایط فرماندهان رده های بالای سپاه و لشگر

امیر مؤمنان علی(علیه السلام) در همان فرمان درباره رده های بالای فرماندهان سپاه و لشکر که در حقیقت همطراز مدیران کل و وزراء هستند، شرایط بیشتر و سنگین تری بیان می فرماید; آنجا که می گوید:

«وَلْیَکُنْ آثَرُ رُؤُوسِ جُنْدِکَ عِنْدَکَ مَنْ واساهُمْ فی مَعُونَتِهِ، وَأَفْضَلَ عَلَیْهِمْ مِنْ جِدَتِهِ، بِما یَسَعُهُمْ وَیَسَعُ مِنْ وَرائَهُمْ مِنْ خُلُوفِ أَهْلیهِمْ، حَتَّی یَکُونَ هَمُّهُمْ هَمّاً واحِداً فی جِهادِ الْعَدُوِّ فَإِنَّ عَطْفَکَ عَلَیْهِمْ یَعْطِفُ قُلُوبَهُمْ عَلَیْکَ; در رده های بالای فرماندهی لشکر تو باید کسانی باشند که در کمک به لشکریان بیش از همه مواسات کنند; و از امکانات موجود بیشتر به نفرات خود برسند، تا آنجا که هم نفرات لشکر و هم کسانی که تحت تکفّل آنها هستند اداره شوند; به گونه ای که همگی تنها به یک چیز بیندیشند: به جهاد و پیکار با دشمن! بدان! هر قدر بیشتر به آنها محبّت و مهربانی کنی، قلوب

آنان بیشتر به تو متوجّه خواهدشد و همبستگی عمیقتر می گردد (و یکی از مهمترین عوامل پیروزی در مبارزه با دشمنان همبستگی میان نفرات لشکر است از یک سو و پیوند قلبی آنها با فرمانده از سوی دیگر!)»(1)

پاورقی

1 نهج البلاغه، نامه شماره 53.