مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 20

پروردگارت بخوبی می داند که تو نزدیک دو ثلث یا نصف، یا لااقل یک ثلث از شب را از خواب برمی خیزی، و گروهی که با تو هستند نیز همراه تو بپا می خیزند، خداوند شب و روز را مقدّر ساخته و اندازه گیری نموده، او می داند که شما قدرت ندارید تمام شب را مشغول عبادت و فراگیری قرآن باشید لذا شما را مشمول عفو خود قرار داد، ولی آنچه را می توانید، از قرآن بخوانید!»(1)

انتخاب شب، مخصوصاً برای این بوده است که «انقلاب اسلامی» تازه آغاز شده بود و باید تا مدّتی دور از چشم دشمن ریشه بدواند، و شاخ و برگ بگستراند، تا به حدّی نیرومند و قوی شود که هیچ طوفان سهمگین نتواند آن را از جا حرکت دهد.

اگر برنامه آموزشی پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) در این سیزده سال با نظام و تشکیلات

ویژه و «مدیریّت صحیح» نبود، اسلام با این سرعت پیش نمی رفت و مسلمانانی ورزیده، معتقد، مؤمن، متعهّد، شجاع و ایثارگر پرورش نمی یافتند.

مسأله آموزش قرآن، در میان مسلمانان، به قدری اهمّیّت داشت که حتّی گاه مهریه زنان را آموزش قرآن قرار می دادند(2) که هم عقیده بود، و هم برنامه، هم آموزش و پرورش، و هم نظام و تشکیلات و طرح حکومت!

اختناق در مکّه و آغاز هجرت

اختناق در مکّه و آغاز هجرت

محیط مکّه به خاطر نفوذ شدید اشراف قریش، و خفقان فوق العاده ای که از ناحیه مشرکان متعصّب بر آن حاکم بود، بیش از آن آمادگی برای گسترش اسلام نداشت; و می بایست طبق برنامه منظّمی، مسلمانان تدریجاً به مدینه که محیط مساعدتری بود و از سوی مردمش اعلان وفاداری نسبت به پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) شده بود، هجرت کنند و سرانجام خود پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) نیز مخفیانه به آنها بپیوندد; آری «مدینه» سکّوی بسیار مناسبی برای پرش اسلام محسوب می شد!

پاورقی

1 سوره مزّمّل، آیه 20.

2 وسائل الشیّعه، کتاب النّکاح، ج 15، ص 4.