مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 27

5 پرهیز از جنگ در جبهه های مختلف

او سعی داشت در آنِ واحد، خود را در دو یا چند جبهه درگیر نکند; چرا که اگر دشمنان، دست به دست هم می دادند. غلبه بر آنها آسان نبود، هر چند خداوند پیروزی اسلام را در آیات قرآن صریحاً تضمین کرده بود: «لِیُظْهِرَهُ عَلَی الدِّینِ کَلِّهِ...; تا آن را بر همه ادیان پیروز کند...»(1) ولی این امر دقیقاً با تدبیر صحیح و مدیریّت الهی پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) ارتباط نزدیک داشت.

لذا هنگامی که در اواخر سال هشتم هجرت در «حدیبیّه» با مشرکان، پیمان عدم تعرّض 10 ساله امضاء فرمود، با فکر راحت به سراغ «خیبر» که یکی از کانونهای خطرناک توطئه بر ضدّ اسلام بود رفت و آن را به راحتی به تصرّف خود در آورد.

با این حال، اگر دشمنان پیشدستی نموده، و با اتّحادی شوم، همه بر ضدّ اسلام قد علم می کردند (همان گونه که در جنگ احزاب کردند) ترس و وحشتی به خود راه نمی داد، و با اعتماد به نفس و اطمینان به حمایت الهی، به مبارزه برمی خاست و سرانجام هم پیروز می شد.

6 ارسال نامه برای سران کشورهای بزرگ جهان

آنگاه که حکومت اسلامی در مدینه و اطراف آن استقرار یافت و تقریباً فکر پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) از جزیره العرب آسوده شد (هر چند هنوز مکّه فتح نشده بود، ولی فتح آن قطعی به نظر می رسید); رسالت جهانی خود را در خارج مرزهای عربستان نشان داد، و اسلام را به همه مردم جهان، عرضه کرد; و این توهّم را که اسلام رنگ قومی و نژادی دارد و یا به منطقه جغرافیائی خاصّی متعلّق است، از میان می برد.

پاورقی

1 سوره فتح، آیه

28.