مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 42

زیانها و ضایعات شورا

گاه تکیه بر اصل شورا از قاطعیّت و سرعت عمل می کاهد، و گاه فرصتها از دست می رود، و طبعاً ضایعاتی به بار می آید، و درست به همین دلیل بعضی «مدیران»«و فرماندهان» به این اصل چندان علاقه ای ندارند، ولی اگر این ضایعات را در برابر ضایعات ناشی از استبداد و افکار فردی قرار دهیم، تصدیق

خواهیم کرد که بسیار کم اهمّیّت تر است و تکیه بر افکار فردی، بسیار خطرناکتر.

منتها باید کوشید روح «مشاوره و همفکری و همگامی» توأم با «سرعت و قاطعیّت» در جامعه زنده شود تا از این ضایعات نیز بکاهد.

تصمیم گیری در روایات اسلامی

در احادیث متعدّدی که از شخص پیامبر در منابع معروف اسلامی نقل شده، رابطه «عمل» با مسأله «تصمیم گیری» به خوبی منعکس است; حدیث «إِنَّمَا الاَْعْمالُ بِالنِّیّاتِ; اعمال در گرو تصمیم گیریهاست!»(2) و «لا عَمَل إِلاّ بِنِیَّه; عمل بدون تصمیم گیری بی ارزش است!»(3) از معروفترین احادیث در این زمینه است.

ولی در روایات اسلامی، بیشتر روی مسأله خلوص و پاکی نیّت تکیه شده است. یک مدیر اسلامی باید بیش از هر چیز به این مطلب بیندیشد که هر گونه آلودگیِ نیّت را از خود دور سازد و خالصانه و مخلصانه عمل کند.

پاورقی

1 سیره نبوی، از مفتی مکّه احمد دحلان.

2 وسائل الشیّعه، ج 1، ص 33.

3 وسائل الشیّعه، ج 1، ص 32.