مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 56

5 آموزشهای مکتبی و اسلامی در

مقطع های مختلف برای تحکیم پایه های ایمان و اعتقاد به «اللّه» و معاد و زندگی پس از مرگ.

6 نشر انتشارات جالب و پرمایه و غیر تکراری عمومی یا مخصوص همان تشکیلات برای تداوم بخشیدن به جوشش انگیزه ها; و تأسیس کتابخانه، هر چند کوچک امّا پرمایه، در محدوده مدیریّت برای سرعت بخشیدن به آگاهیهای فزاینده.

7 تجلیل و بزرگداشت خدمتگزاران گذشته و حال و تجلیل از شهدا و خانواده های آنها و قدردانی از زحمات افراد زحمتکش، و دریدن «حجاب معاصرت» در این رابطه، و امور ابتکاری دیگری که در ایجاد و تقویت انگیزه ها مؤثّر است.

ولی اشتباه نشود بهره گیری از انگیزه های معنوی به مفهوم نادیده گرفتن انگیزه های معقول مادّی نیست; چرا که انسان از جسم و جان، مادّه و معنی، ترکیب شده; هر چند رکن اصلی وجود او، روح و جان اوست; ولی تقاضای مادّی جسم را نیز نباید نادیده گرفت.

حتّی پیامبر اسلام، با تمام تأکیدی که روی خلوص نیّت شرکت کنندگان در میدان جهاد داشت و از هر گونه هدفی جز خدا و «جهاد فی سبیل اللّه» برحذر می داشت; جنگجویان را به حکم قوانین اسلام، مشمول تشویق مادّی از طریق «تقسیم بخشی از غنائم جنگی» می نمود و از آن بالاتر، خداوند با تمام عظمتش در کنار پاداشهای عظیم معنوی مانند «أَحْیاءٌ عِندَ رَبِّهِمْ یُرزَقُونَ» و «رِضوانٌ مِنَ اللّهِ أَکْبَرُ» پاداشهای مادّی «جَنّات تَجْری مِنْ تَحْتِهَا اَلاَْنْهارُ» و مانند آن را مطرح کرده، تا از طریق این وعده های راستین، تمام نیروهای نهفته وجود انسان را بسیج کند.