مدیریت و فرماندهی در اسلام صفحه 99

البتّه این سخن به آن معنی نیست که خود را سرگرم اطّلاعات و اخبار و آماری کند که ارتباط ناچیزی با کار او دارد و یا اصلاً مربوط به او نیست; چرا که این امر او را از وظایف اصلیش باز می دارد، و نیروهای فعّالش را به خود جذب می کند و در پیشرفت کارها ناکام می سازد.

امیر مؤمنان علی(علیه السلام) ضمن نامه ای برای «حارِث هَمْدانی» که از نمایندگان فداکار آن حضرت و از فقهای بزرگ شیعه بود، چنین مرقوم فرمود:

«وَاقْصُرْ رَأْیَکَ عَلی مایَعْنیکَ; تنها توجّه ات به اموری باشد که به تو ارتباط دارد!»(1)

و در حدیثی از رسول خدا(صلی الله علیه وآله وسلم) می خوانیم:

«مِنْ حُسْنِ اِسْلامِ الْمَرْءِ تَرْکُهُ مالا یَعْنیهِ; از نشانه های خوبی اسلام انسان این است که آنچه را که به او مربوط نیست رها کند.»(2) و به گفته مرحوم «فیض کاشانی» سرمایه اصلی انسان، اوقات او است، هر گاه آن را در اموری که به او ارتباط ندارد مصرف کند، سرمایه خود را از دست داده است.(3)

پیامبر(صلی الله علیه وآله وسلم) به ابوذر، صحابی مجاهد و

مبارز، فرمود: «من چیزی را به تو تعلیم می دهم که انجام آن نیروی زیادی لازم ندارد، ولی در ترازوی اعمال سنگین است و آن سه چیز است: سکوت، حسن خلق، و رها کردن اموری که به تو مربوط نیست.»(4)

مهمترین شرایط دستگاههای اطّلاعاتی و آماری مدیران اسلامی، امور زیر است:

1 از همه لازمتر این که بر محور واقعیّت ها دور زند، چرا که هیچ چیز، خطرناکتر از اطّلاعات دورغین، گمراه کننده، و مبالغه آمیز نیست، هر چند موقّتاً مایه دلخوشی باشد.

پاورقی

1 نهج البلاغه، نامه شماره 69.

2 بحار الانوار، ج 1، ص 150.

3 مهجه البیضاء، ج 5، ص 200.

4 همان مدرک ج 5، ص 201.