اسلام همان اسلام است صفحه 27

در سرزمین دشمن

هم چنین در سرزمین دشمن, حدّ جاری نمی شود . بنابراین چنان چه مسلمانی در زمین دشمن, یعنی در کشوری غیر اسلامی مرتکب خلافی شد که مستوجب حدّ بود, حاکم شرع بدونِ اِجرای حد او را آزاد می کند

اضطرار

ناچار بودن, یکی از موارد عدم اجرای حد است . بدین معنا که فرد از روی ناچاری مرتکب عمل خلاف شده باشد, مانند : سرقت در قحط سالی, و یا ارتکاب زنا برای رفع تشنگی, لذا امیرمؤمنان علیه السلام از آن زنی که در اثر شدت تشنگی ناچار از نوشیدن آب بود؛ ولی صاحب آب جز در برابر زنا, از آب دادن به او خودداری کرده بود؛ حدّ را بر آن زن جاری نکرد .

ناچار ساختن

یکی دیگر از موارد عدم اِجرای حدّ ناچار ساختن و مجبور کردن فرد است . و روشن است که ناچاری غیر از اِجبار است, و آن مانند این است که شخصی را با طناب بسته و با زور در گلویش شراب بریزند .

إکراه

هم چنین اگر ارتکاب جرم یا عمل خلاف از روی إکراه باشد, حدّ إجرا نمی شود, به عنوان مثال چنانچه فردی توسّطِ ستمگری وادار به شرب خمر شود, حدّی بر او نیست, زیرا اسلام کسی را که از روی اِکراه مرتکب عمل شود, مؤاخذه نمی کند . و در اسلام عملی که از روی اکراه باشد مورد بخشش بوده و گناهی بر آن نیست . که این مسئله از فرمایش رسول خدا در حدیث, رفع1, استفاده می شود و آن حدیث مشهوری است که فقیهان و علمای أصول آن را در کتاب های فقه و اصول ذکر کرده اند .

ندانستن تکلیف