نقش ائمه علیهم السلام در احیای دین جلد 2 صفحه 104

فراموشی سپرد.

و از آنجا که خلفا از او استفتا می کردند و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم را از او می پرسیدند،عایشه اوّلین مرجع شناسایی سنّت پیامبر معرّفی شد و روایات او آثاری سوء در شناسایی سیره و سنّت پیامبر و تقویت و تثبیت سیرۀ ابو بکر و عمر و عثمان به جا نهاد که تا ظهور مهدی اهل بیت علیهم السّلام نیز باقی خواهد ماند. (1)

اینک با توجّه به آنچه بیان داشتیم،می توانیم بررسی کوتاهی از سیاست حکومت عمر دربارۀ حدیث داشته باشیم.

سیاست حکومت عمر نسبت به حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم

اشاره

در عصر حکومت عمر،چهار روش خطرناک نسبت به سنّت و حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم به شرحی که بیان می شود،تثبیت و بنیان گذاری شد:

نهی از نشر حدیث پیامبر (2)

صدور اجازۀ رسمی از مقام خلافت بر نشر افکار بنی اسرائیل بین مسلمانان (3)

عمل کردن خلیفه به رأی خود و بر خلاف نصّ صریح کتاب خدا و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم (4)

روایت کردن حدیث در تأیید سیاست حکومت و به ناروا به پیامبر نسبت دادن.

سیاست جلوگیری از انتشار حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم

در این مورد خلیفه از هر گونه نقل سنّت و حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم نهی اکید نمود،چه از طریق گفتن باشد و چه از راه نوشتن.همچنین دستور داد هر کس سنّت پیامبر را نوشته،بیاورد.آنگاه که همۀ نوشته ها را آوردند،یک جا همه را سوزانید.

و نیز برای اینکه مبادا صحابۀ پیامبر در شهرهای دیگر و دور از چشم خلیفه سنّت و حدیث

1- 1) -رجوع کنید به:نقش عایشه در تاریخ اسلام؛المعجم المفهرس لألفاظ الحدیث النبوی،مادّۀ عایشه؛و بحث«عوامل تحریف»در اجزاء گذشتۀ همین کتاب.
2- 2) -در بحث های گذشته،چگونگی این اجتهاد خلیفه و اقدامات او را در منع از نشر حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم بیان داشتیم.
3- 3) -در بحث های گذشته اشاره ای به این مطلب نیز داشته ایم.
4- 4) -در بحث موارد اجتهاد ابو بکر و عمر در جلد دوم معالم المدرستین،تفصیل این داستان آمده است.