نقش ائمه علیهم السلام در احیای دین جلد 2 صفحه 169

بنویسند:«إسماعیل یشهد أن لا إله إلاّ اللّه» (1)و دستور داد او را غسل دهند و کفن کنند،و پس از آنکه او را در کفن پیچیدند،چندین بار امر کرد رویش را بگشایند و پیشانی و چانه و گلویش را بوسه زد. (2)

و در حال تشییع جنازۀ او،چندین بار دستور داد جنازه را بر زمین بگذارند و کفن از روی اسماعیل پس می زد و به صورت او نظر می کرد،تا مردم در وفات اسماعیل شک نکنند. (3)

و در چندین روایت آمده است که حضرت صادق علیه السّلام بعضی از شیعیان را به نیابت از اسماعیل به حج فرستاد. (4)

توجّه فرمایید:

امام صادق علیه السّلام پس از وفات فرزندش،اسماعیل،سی نفر از بزرگان شیعیان را احضار می فرماید و دستور می دهد روی اسماعیل را بگشایند و از یکایک ایشان می پرسد:آیا اسماعیل فوت شده یا زنده است؟!

همگی می گویند:وفات کرده است.

سپس دستور می دهد او را غسل داده کفن کنند و بر کفن او می نویسند:«إسماعیل یشهد أن لا إله إلاّ اللّه»و این کار برای تأکید بر آن بوده که این کفن،کفن اسماعیل است.

بعد از کفن کردن نیز دستور می دهد بندهای کفن را باز کنند.دوباره از یکایک ایشان می خواهد با تحقیق تمام بنگرند.سپس از ایشان سؤال می کند:این جسد کیست؟

همگی می گویند:این فرزند شما اسماعیل است که مرده است.

سپس در تشییع جنازۀ او،که در آن قاعدتا جمعیّتی بیش از آن سی نفر حاضر بوده اند،چندین بار در برابر همۀ تشییع کنندگان دستور می دهد جنازه را بر زمین بگذارند و هر بار کفن را باز می کند و صورت او را می نگرد،و با این کار،نظر همۀ تشییع کنندگان را جلب می فرماید.

و پس از آنکه اسماعیل را در لحد می گذارند،بازهم از حاضران می پرسد:این جسد کیست؟

1- 1) -بحار الانوار 248/47،ح 11،به نقل از:کمال الدّین(صدوق)160/1؛تهذیب(شیخ طوسی)298/1؛بحار الانوار 255/47،به نقل از مناقب 299/1.
2- 2) -کمال الدّین(صدوق)160/1.
3- 3) -بحار الانوار 242/47،به نقل از:ارشاد(شیخ مفید)304/. [1]
4- 4) -بحار الانوار 254/47،به نقل از:مناقب(ابن شهر آشوب)228/1؛بحار الانوار 255/47،به نقل از مناقب (ابن شهر آشوب)230/1.