نقش ائمه علیهم السلام در احیای دین جلد 2 صفحه 355

آیا شرم و حیا نمی کنید[که این گونه سخنان را به پیامبر نسبت می دهید]؟!

زنادقه نتوانستند چنین افترا و تهمتی به پیامبر بزنند که بگویند:پیامبر از طرفی از جانب خدا سخنی را تبلیغ کرده،و از طرف دیگر خود او،خلاف آن را گفته است!»

ابو قرّه گفت:پس چگونه است که خداوند می فرماید:

وَ لَقَدْ رَآهُ نَزْلَهً أُخْری (1)

«بار دیگر هم پیامبر او را دید.» (2)

امام رضا علیه السّلام فرمود:

«پس از این آیه،آیۀ دیگری وجود دارد که نشان می دهد آنچه آن حضرت در این آیه و آیۀ قبل،که می فرماید: ما کَذَبَ الْفُؤادُ ما رَأی (3)(قلب پیامبر در آنچه دید خطا نکرد)،دیده،چه بوده است.»

پس از این عبارت،امام علیه السّلام معنای آیۀ فوق(نجم:11)را چنین بیان می فرماید:

«ما کذب فؤاد محمّد ما رأت عیناه.»

«قلب محمّد،آنچه را دو چشم او دیده بود،دروغ نپنداشت و انکار نکرد.»

آنگاه حضرتش آیۀ بعدی را که معلوم می کند مقصود از«ما رأی»(آنچه پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم دید)، چه بوده است،چنین مطرح می فرماید:

«سپس خداوند متعال از آنچه که پیامبر دیده بود،خبر داده و می فرماید:

لَقَدْ رَأی مِنْ آیاتِ رَبِّهِ الْکُبْری (4)

«پیامبر آیت های بزرگ خدا را دید.»

و آیت های خدای عزّ و جلّ[که پیامبر دیده است]غیر از خود خداوند می باشد.

و نیز خداوند فرموده است:«علم ایشان به او احاطه پیدا نمی کند»؛در صورتی که چنانچه چشم ها او را ببیند،علم ایشان به او احاطه پیدا کرده و شناخت[ذات خدا]تحقّق یافته است.»

1- 1) -نجم:13. [1]
2- 2) -پیروان مکتب خلفا،ضمیر را در«رآه»(او را دید)به خداوند متعال برمی گردانند و این عبارت را«خدا را دید»معنا می کنند.لذاست که ابو قرّه این آیه را به عنوان اشکال مطرح کرده است.
3- 3) -نجم:11. [2]
4- 4) -نجم:18. [3]