- درس بیست و پنجم 1
- اشاره 1
- پیش گفتار 2
- مقدّمه 3
- نیروهای انسانی و غرایز او 3
- وضع جامعۀ عرب قبل از اسلام 5
- اشاره 5
- اشاره 5
- نسل قحطان: 5
- اصل و نژاد عرب 5
- نسل عدنان: 5
- وضع دینی در جزیره العرب 6
- شریعت ابراهیم،خلیل الرّحمن علیه السّلام 6
- اشاره 6
- وضع دینی،فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی عرب قبل از اسلام 6
- شریعت موسی بن عمران علیه السّلام 8
- شریعت عیسی بن مریم علیه السّلام 8
- برخورد اهل ادیان سه گانه با یکدیگر 9
- اشاره 10
- علم انساب 10
- فرهنگ عرب 10
- عقیده به معاد و روز قیامت 10
- شعر بلیغ 12
- وضع اقتصادی عرب قبل از اسلام 13
- وضع اجتماعی و سیاسی عرب قبل از اسلام 15
- اشاره 16
- پایه های نظام قبیله ای عرب قبل از اسلام 16
- نیروی شیخ قبیله 16
- نیروی سرمایه 17
- نیروی بدنی و قهرمانی در جنگ ها 17
- نیروی شعر و شاعری 17
- اهمّیت و اعتبار قول و قرارداد در جامعۀ عرب قبل از اسلام 18
- حکّام عرب 19
- فرهنگ اهل مدینه 20
- فرهنگ اهل مکّه 20
- وضع مکّه و مدینه قبل از اسلام 20
- فرهنگ در مکّه و مدینه 20
- وضع سیاسی و اجتماعی اهل مکّه و مدینه 21
- اشاره 21
- وضع سیاسی و اجتماعی مکّه 21
- وضع طائف،شهر ییلاقی مکّه 22
- وضع سیاسی و اجتماعی مدینه 24
- اشاره 27
- درس بیست و ششم 27
- ریاست هاشم 28
- اجداد پیامبر 28
- پیش از بعثت 28
- نگاهی کوتاه به سیرۀ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 28
- اشاره 28
- ریاست عبد المطّلب 29
- عام الفیل 30
- ریاست ابو طالب 31
- نصب«حجر الاسود» 31
- اهل کتاب در انتظار پیامبر خاتم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 32
- اشاره 34
- بعثت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 34
- آغاز دعوت عمومی 35
- اشاره 36
- عکس العمل قریش و حمایت شیخ آنها از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 36
- پیشنهادهای قریش 37
- درگیری حمزه،عموی پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،با ابو جهل 39
- انقلاب علیه شیخ مکّه 40
- وفات خدیجه 43
- ابو طالب در آخرین ساعات زندگی 44
- جوانمرد اسلام رویاروی قریش 45
- اشاره 45
- اثر این قصیده 47
- بر قریش: 48
- اشاره 48
- آزار کفّار قریش فزونی می گیرد 48
- بر قبیلۀ بنی هاشم و سایر مؤمنان: 48
- ابو لهب و همسرش امّ جمیل 49
- اشاره 52
- هجرت به مدینه 52
- بنیانگذاری جامعۀ اسلامی 54
- اشاره 55
- غزوۀ بدر 55
- اختلاف در تقسیم غنائم 58
- اثر جنگ بدر بر مردمان جزیره العرب 59
- نخستین درگیری با یهود 60
- اشاره 61
- غزوۀ احد 61
- صف آرایی دو لشکر 62
- آغاز جنگ 63
- غزوۀ حمراء الاسد 66
- مقایسه ای کوتاه 66
- درس بیست و هفتم 68
- اشاره 68
- پیش گفتار 70
- سنّت در عصر ابو بکر 75
- سیاست ابو بکر با موافقان و مخالفان بیعتش 75
- اشاره 75
- ابو بکر،خلیفه ای از قریش 75
- ارزیابی این گفتارها 78
- انصار 79
- نتیجۀ کار مخالفان بیعت ابو بکر 79
- بنی هاشم 79
- اشاره 79
- واکنش دستگاه خلافت در برابر خانۀ فاطمه علیها السّلام و بست نشینان آن خانه 80
- قبایل عرب خارج مدینه 82
- اشاره 82
- دور نگه داشتن انصار و بنی هاشم از میدان سیاست 82
- سیاست حکومت ابو بکر نسبت به سنّت و حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 82
- اشاره 82
- روایت حدیث در تأیید سیاست حکومت ابو بکر 83
- علّت سکوت اصحاب پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در برابر دستگاه خلافت 85
- اهمیّت قول و قرارداد در نظر اعراب جزیره العرب 85
- عملکرد حکومت ابو بکر با حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 86
- جلوگیری از روایت حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 89
- اشاره 92
- درس بیست و هشتم 92
- سیاست حکومت در عصر عمر 93
- سنّت در عصر عمر 93
- اشاره 93
- عمر خلیفه ای از قریش 93
- سیاست برتری جویی برای قبیلۀ قریش 94
- چگونگی حکومت قبیلۀ قریش بر مسلمانان 95
- سیاست برتری جویی برای نژاد عرب 96
- سیاست بنیان گذاری نظام طبقاتی در جامعۀ مسلمانان 98
- سیاست حبس صحابه در مدینه 99
- سیاست ساختن ذوی القربی و اهل بیت برای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 100
- معرّفی عبّاس و فرزندش به عنوان ذوی القربی و اهل بیت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 101
- حکمت دستور الهی در معرّفی اهل البیت علیهم السّلام 102
- معرّفی ابو بکر و عمر به عنوان دو یار برتر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 103
- معرّفی عایشه در مقام بانوی نمونۀ اسلام 103
- سیاست جلوگیری از انتشار حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 104
- سیاست حکومت عمر نسبت به حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 104
- اشاره 104
- علّت نهی عمر از روایت حدیث و پرسش از تفسیر قرآن 106
- تعیین احکام و قوانین توسّط خلیفه 107
- روایت حدیث در تأیید سیاست خلیفه 107
- نشر اخبار بنی اسرائیلی 107
- نمونه ای از روایت حدیث در تأیید سیاست عمر 108
- بینشی که این گونه روایت ها پدید آورد 109
- بازگشت به بحث سیاست عمر 111
- پایان خلافت عمر و تعیین شورای شش نفری 112
- اشاره 112
- جریانات پس از بیعت 114
- ارزیابی شورا و بیعت عثمان 114
- نتیجۀ بحث 116
- سیاست حکومت عثمان 117
- دورۀ شش سالۀ اوّل 117
- سنّت در عصر عثمان 117
- عثمان خلیفۀ اموی 117
- اشاره 117
- سیاست حکومت عثمان نسبت به حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 118
- اشاره 118
- دورۀ شش سالۀ دوم 118
- چگونه خلافت عثمان به پایان رسید 119
- سنّت در عصر علی علیه السّلام 121
- بیعت با امام علی علیه السّلام 121
- علیّ بن ابی طالب علیه السّلام،وصیّ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 121
- سیاست حکومت امام علی علیه السّلام 122
- اشاره 122
- نتیجۀ این سیاست 123
- تقسیم حکومت بر شهرها 123
- چند نمونه از مقابلۀ امام علی علیه السّلام با نژادپرستی 125
- درس بیست و نهم 128
- اشاره 128
- اشاره 129
- مقدّمه 129
- انتشار احادیث اهل بیت علیهم السّلام در زمان درگیری بین سران مکتب خلفا 131
- اجازۀ تدوین حدیث در مکتب خلفا 131
- بازگشت به کار تدوین حدیث در مکتب خلفا 133
- اشاره 135
- اشاره 135
- اختلاف در احکام اسلام 135
- اختلاف و فرقه گرایی در مکتب خلفا 135
- روش سیاسی ابو حنیفه و شاگردانش 137
- اشاره 138
- اختلاف در عقاید 138
- آرای جهم و جهمیّه 139
- اشاره 139
- فرقۀ جهمیّه 139
- زندگانی جهم 140
- تحرّک سیاسی جهم 141
- آرای معتزله 143
- فرقۀ معتزله 143
- اشاره 143
- اهل حدیث 144
- فرقۀ اشعری 145
- فرقۀ سلفیّه 146
- اشاره 147
- فرقۀ وهّابیّه 147
- محمّد بن عبد الوهّاب و سعودی ها 149
- اشاره 150
- درس سی ام 150
- وحدت در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 151
- مقدّمه 151
- تعیین اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 151
- کتمان حدیث 152
- در مکتب خلفا: 152
- در مکتب اهل بیت علیهم السّلام: 153
- قیام های پیروان مکتب اهل بیت علیهم السّلام 153
- اثر تعیین اوصیای پیامبر و کتمان حدیث 154
- شناخت شیعه و تشیّع 155
- اشاره 159
- سبائیّه 159
- اختلاف در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 159
- اشاره 159
- کیسانیّه 159
- عقیدۀ کیسانیّه 160
- حقیقت این داستان 161
- غرابیّه 162
- اشاره 164
- فرقۀ سبائیّه: 164
- مقایسه بین فرقه هایی که برای مکتب اهل بیت علیهم السّلام جعل کرده اند 164
- غرابیّه: 165
- زیدیّه 165
- کیسانیّه: 165
- فطحیّه 167
- اسماعیلیّه 167
- اشاره 171
- داستان مسیلمۀ کذّاب و بنی حنیفه 171
- غلات 173
- اشاره 174
- علل به وجود آمدن فرقه های دینی 174
- مسیلمۀ کذّاب و بنی حنیفه 175
- اشاره 176
- اسماعیلیّه 176
- غلات 176
- قیام امامزادگان: 177
- افرادی که مدّتی در شناخت امام زمان خود دچار سردرگمی می شدند: 177
- حقیقت امر 178
- اخباری ها و اصولی ها 179
- اختلاف های فکری در مکتب اهل بیت علیهم السّلام،در دوران غیبت کبری 179
- خلاصۀ بحث 181
- درس سی و یکم 184
- اشاره 184
- مقام اهل بیت در سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 185
- مقام اهل بیت علیهم السّلام در کلام خدا 185
- پیش گفتار 188
- پیامبر تفسیر آیات قرآن و سنّتش را به امر پروردگار نزد دوازده وصیّ اش به ودیعت نهاد 190
- مقدّمه 190
- مجالس تعلیم منظّم 191
- اشاره 191
- سرگذشت حدیث در مکتب اهل بیت 191
- مجالس تعلیم و دیدارهای نامنظّم امام با رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 193
- دستور کتابت علوم توسّط اوّلین وصی برای دیگر اوصیا 194
- آخرین جلسۀ تعلیم 196
- جامعه یا کتاب امام علی علیه السّلام 197
- امام حسن،امام حسین و امام سجّاد علیهم السّلام 198
- کتاب های امام علی علیه السّلام در دست ائمّه اهل بیت علیهم السّلام 198
- امام محمّد باقر علیه السّلام 201
- امام صادق علیه السّلام 202
- امام موسی بن جعفر علیهما السّلام 202
- امام رضا علیه السّلام 202
- مراجعۀ امامان مکتب اهل بیت علیهم السّلام به«جامعه» 203
- اشاره 206
- سرگذشت حدیث در مکتب خلفا 206
- سخن آخر 208
- اشاره 209
- درس سی و دوم 209
- خداوند حافظان اسلام پس از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم را تعیین فرموده و پیامبر این امر را به امّت تبلیغ نموده است 210
- مقدّمه 210
- اشاره 210
- اشاره 210
- اساس تفکّرات دو مکتب در امر امامت 210
- معنای لغوی خلیفه 211
- خلیفه در اصطلاح اسلامی 212
- خلیفه در اصطلاح مسلمانان 212
- اشاره 214
- امامت در مکتب خلفا 214
- خلیفه و مسلمانان 217
- امامت در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 220
- اشاره 220
- نظریۀ مفسّران در مورد تفسیر این آیه 223
- بررسی شرط انتصابی بودن 225
- اشاره 226
- اثبات امامت عموم اهل بیت علیهم السّلام 226
- حدیث ثقلین 226
- روایات تعداد ائمّه 228
- تفسیر حدیث و سرگردانی شارحان 229
- مفهوم حقیقی این روایات 235
- چگونه و چرا این حدیث از تحریف مصون مانده است 237
- تصریح روایات بر نام امام و خلیفۀ پس از پیامبر 238
- اشاره 238
- جانشین آیندۀ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،در اوّلین دعوت علنی 238
- اشاره 242
- سرپرست بعد از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 242
- حدیث اوّل 244
- بررسی حدیث 245
- حدیث دوم 247
- اهمیّت تعیین امام علی علیه السّلام به عنوان وصیّ بلافصل پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 248
- درس سی و سوم 250
- اشاره 250
- پیش گفتار 251
- اثر اندیشه های اهل کتاب بر فرهنگ مسلمانان 252
- اشاره 252
- نشر فرهنگ اهل کتاب بین مسلمانان،توسّط خود اهل کتاب 252
- اشاره 252
- بررسی حدیث 254
- بررسی روایت ابو هریره و انس 256
- اشاره 258
- نشر فرهنگ اهل کتاب بین مسلمانان،توسّط بعضی از مسلمانان 258
- ابو هریره ،از صحابۀ پیامبر 258
- اشاره 258
- اعتراف ناگوار ابو هریره 260
- عبد اللّه بن عمرو عاص 261
- اشاره 262
- مقاتل بن سلیمان بلخی 262
- نمونه ای از روایت های جعلی مقاتل در تأیید خلفا 265
- بررسی حدیث 266
- داستان آفرینش آدم 266
- بینش حاصل این گونه گفتارها 267
- داستان کشتی گرفتن یعقوب با خداوند 267
- اثر تورات بر فرهنگ بشری 268
- یهود: 268
- اشاره 268
- نصاری: 269
- مسلمانان: 269
- حقیقت و مجاز 270
- نقش شناسایی کاربرد الفاظ،در فهم گفتار 270
- خلاصۀ سخن اینکه: 271
- مقایسه دو کتاب توحید،در دو مکتب 272
- «ابن خزیمه»در مکتب خلفا 272
- اشاره 272
- شیخ صدوق در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 273
- درس سی و چهارم 274
- اشاره 274
- بحث اوّل : صورت خدا در دو مکتب 275
- صورت خدا در روایات مکتب خلفا 275
- کشف حقیقت در روایات اهل بیت علیهم السّلام 276
- بررسی و مقایسۀ بین احادیث 277
- حذف ابتدای حدیث 277
- اشاره 277
- دو اضافه در حدیث 278
- وجه اللّه در مکتب خلفا 280
- بحث دوّم : وجه اللّه در دو مکتب 280
- وجه اللّه در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 281
- اشاره 281
- قانون اوّل برای شناخت صفات پروردگار 283
- قانون دوم برای فهم جمله های قرآن 284
- بررسی و مقایسه 285
- نتیجۀ بحث 286
- عین اللّه در مکتب خلفا 289
- بحث سوم : عین اللّه در دو مکتب 289
- عین اللّه در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 292
- اشاره 292
- بررسی اقوال و احادیث مکتب خلفا دربارۀ«عین اللّه» 292
- روایت عبد اللّه بن عمر بن خطّاب،دربارۀ«دجّال» 296
- روایت ابو هریره 297
- اشاره 298
- درس سی و پنجم 298
- بحث اوّل : ید اللّه در دو مکتب 299
- ید اللّه در مکتب خلفا 299
- اشاره 299
- انگشتان خدا در روایات مکتب خلفا 300
- پاسخ اهل بیت علیهم السّلام 302
- حدیث اوّل:بیان معنی«ید اللّه»در قرآن 302
- حدیث سوم:بیان معنی«قبضته»در قرآن کریم 303
- حدیث دوم 303
- بررسی و مقایسۀ روایات و تأویل آیات دربارۀ«ید اللّه» 304
- پا و قدم خدا،در روایت های مکتب خلفا: 306
- بحث دوم : پا و ساق خدا در دو مکتب 306
- پا و ساق خدا در مکتب خلفا 306
- ساق خدا در روایت های مکتب خلفا: 307
- تفسیر«یکشف عن ساق»در احادیث اهل بیت علیهم السّلام 308
- بررسی حدیث کشف ساق 310
- اشاره 313
- بحث سوم : عرش و کرسی در دو مکتب 313
- عرش و کرسی در مکتب خلفا 314
- عرش خدا قبل از خلق مخلوقات: 314
- عرش خدا بر پشت بزهای کوهی: 315
- سنگینی خدا بر عرش و کرسی یا«حدیث اطیط»: 316
- «حدیث اطیط»در روایت کعب الاحبار یهود: 317
- روایتی دربارۀ کرسی و حاملان کرسی: 317
- عرش و کرسی در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 319
- دو روایت دربارۀ عرش: 319
- چند روایت در معنای کرسی: 319
- یک روایت دربارۀ عرش و کرسی: 320
- مقایسۀ روایات و بررسی تأویل آیات در دو مکتب 321
- عرش و کرسی در مکتب خلفا: 321
- معنی عرش و کرسی در روایات اهل بیت علیهم السّلام: 322
- اشاره 322
- معنی استوی: 323
- عرش در زبان عربی: 323
- کرسی: 323
- نتیجۀ بحث 325
- اشاره 328
- درس سی و ششم 328
- بحث اوّل : مکان خدا در دو مکتب 329
- اقوال گروه مجسّمه و مشبّهه 329
- اشاره 329
- روایات مکتب خلفا در مکان داشتن باری تعالی و نقل و انتقال او 330
- فرود آمدن خدا از عرش به آسمان: 330
- رفت و آمد ملائکه نزد خداوند: 331
- خبر معراج: 332
- تأویل آیۀ «وَ جاءَ رَبُّکَ...» : 333
- روایات اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،در نفی مکان و نقل و انتقال باری تعالی 333
- اشاره 333
- کشف حقیقت در حدیث نزول خدا به آسمان اوّل: 334
- خبر عروج پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: 334
- رفع شبهه در خبر معراج: 335
- جواب کلّی در شبهۀ مکان داشتن خداوند: 337
- بررسی و مقایسه 338
- بحث دوم : در پس پرده بودن خدا 342
- در تأویل آیات و روایات مکتب خلفا 342
- روشنگری اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 344
- بررسی و مقایسه 346
- اشاره 348
- درس سی و هفتم 348
- اشاره 349
- بحث اوّل: رؤیت خدا در دو مکتب 349
- رؤیت شدن باری تعالی توسّط پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در دنیا 349
- رؤیت خدا در مکتب خلفا 349
- رؤیت شدن خداوند توسّط امّت پیامبر خاتم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در قیامت 350
- نفی رؤیت در مکتب اهل بیت صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 353
- بررسی و مقایسه 356
- هم نشینی با خدا و رؤیت او در مکتب خلفا 362
- بحث دوم : هم نشینی با خدا در دو مکتب 362
- روشنگری بحث رؤیت،در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 369
- اشاره 369
- پاسخ به احادیث رؤیت مؤمنان در بهشت 369
- بررسی و مقایسه 373
- احیای عقیده به توحید توسّط اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 377
- بحث سوّم : خلاصۀ سخن دو مکتب در توحید 377
- درس سی و هشتم 381
- اشاره 381
- بحث پیرامون قرآن؛قدیم،مخلوق یا هیچ یک 383
- اشاره 383
- در مکتب خلفا 383
- آتش افروز این معرکه 386
- در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 391
- اشاره 395
- بررسی و مقایسه 395
- چرا نمی توان قرآن را«قدیم»نامید 396
- چرا نمی توان قرآن را«مخلوق»نامید 397
- چرا نمی توان قرآن را از پیش خود نام گذاری کرد 398
- چرا مجادله در مخلوق یا قدیم بودن قرآن بدعت است 399
- تأثیر اوصیای پیامبر،در تصحیح این بینش غلط 402
- درس سی و نهم 403
- اشاره 403
- اشاره 404
- جبر و تفویض 404
- عقیده به جبر در مکتب خلفا 405
- جبر و تفویض،در روایات اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 408
- بررسی و مقایسه 415
- سعادت و شقاوت آدمی 416
- عالم نطفه یا جنین 416
- اشاره 416
- عالم دنیا 417
- عالم آخرت 419
- القضاء 422
- شناسایی الفاظ و اصطلاحات 422
- اشاره 422
- قدر 424
- فتنه 425
- درس چهلم 427
- اشاره 427
- اشاره 429
- وصیّ پیامبر 429
- رسول 429
- نبی 429
- چند اصطلاح مهم 429
- امام 430
- اهل بیت 430
- خلیفه اللّه 430
- نقش اصلی ائمّه علیهم السّلام 431
- محدودۀ سیرۀ ائمّه علیهم السّلام 431
- جمع آوری قرآن 433
- اشاره 433
- راهنمایی خلفا خصوصا در احکام قضاوت 433
- پاسخ به سؤالات علمای اهل کتاب 433
- فهرست خدمات حضرت امیر علیه السّلام 433
- تبلیغ اسلام صحیح 434
- فعالیت های اقتصادی 434
- شکستن نظام طبقاتی 434
- نفی حجّیت سیرۀ خلفا 434
- جریان سقیفه 435
- زندگانی حضرت امیر علیه السّلام در زمان خلفای سه گانه 435
- برخورد با مخالفان داخل مدینه 445
- اشاره 445
- اقدامات خلفا و برخورد حضرت امیر علیه السّلام 445
- برخورد با مخالفان خارج مدینه 446
- منع نقل حدیث از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 448
- جداسازی قرآن از شرح و تفسیر پیامبر 451
- تغییر احکام 456
- اشاره 456
- عمرۀ تمتّع در عصر پیامبر: 457
- عمره تمتع پس از عصر پیامبر: 460
- مدرک قرار دادن سیرۀ شیخین،کنار قرآن و سنّت پیامبر 465
- اشاره 465
- تغییر مقام ابراهیم: 467
- قضاوت های غیر عادلانه: 467
- تغییر صاع پیامبر: 467
- تصرّف خانۀ جعفر،پسر عموی پیامبر و انضمام آن به مسجد النّبی: 467
- غصب فدک: 467
- ازدواج های باطل: 467
- حرام کردن متعۀ نساء و متعۀ حج: 468
- تغییر مسجد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: 468
- مسح بر خفّین: 468
- بلند نخواندن «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» : 468
- تغییر سهم بیت المال: 468
- تغییر حکم طلاق: 468
- کم کردن تکبیر نماز میّت: 468
- برداشتن حدّ نوعی شراب: 468
- تغییر در حکم صدقات: 469
- نماز مستحب با جماعت به جا آوردن: 469
- طبقاتی کردن جامعه 470
- روی کار آوردن و اختیار دادن به بنی امیّه 471
- شورش علیه عثمان،و برخورد حضرت امیر علیه السّلام 474
- اشاره 478
- درس چهل و یکم 478
- بیعت مردم با حضرت،و اهمّیت حکومت ایشان 479
- زندگانی حضرت امیر علیه السّلام در زمان حکومت 479
- مخالفان حضرت امیر علیه السّلام 482
- جنگ جمل به رهبری عایشه،طلحه و زبیر 482
- اشاره 482
- جنگ صفّین به رهبری معاویه 493
- ریاست طلبی معاویه 496
- خلاصه ای از جنگ صفّین 498
- جنگ نهروان با خوارج 500
- پیشگویی پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم نسبت به خوارج 502
- رفع فتنۀ قریش 514
- نتایج جنگ های حضرت امیر علیه السّلام 514
- بطلان خوارج 520
- اشاره 522
- درس چهل و دوم 522
- شکست نظام طبقاتی و ایجاد عدالت اجتماعی 523
- خدمات حضرت امیر علیه السّلام در زمان حکومت 523
- نشر معارف اسلام 530
- اشاره 530
- تبلیغ مردم 531
- قرآن کریم 532
- جدول تأسیس و تعلیم و انتشار علم نحو 540
- اشاره 541
- سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 541
- تربیت شاگردان 542
- تشویق صحابه به نقل حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 543
- نفی حجّیت سیرۀ خلفا و پایه گذاری مکتب تشیّع 546
- فهرست مندرجات 553
خوارج از نهر عبور کردند و به طرف ما آمدند.حضرت فرمود:
«نه،چنین نیست،آنها از نهر به سمت ما عبور نکرده اند.»
سپس دیگری آمد و گفت:
خوارج از نهر عبور کرده به سمت ما آمدند.
حضرت فرمود:
«مرگ آنها آن سوی نهر است.»
همچنان چند نفر آمدند و همان گفته را تکرار کردند.حضرت فرمود:
«محل کشته شدن اینها پیش از نهر است؛اینها قبل از نهر کشته می شوند و به سمت ما عبور نمی کنند.قسم به خدا از آنها کمتر از ده نفر نجات می یابند(و فرار می کنند)و از شما کمتر از ده نفر کشته می شوند.» (1)
در آخر حضرت امیر علیه السّلام مقابل آنها لشکرآرایی نمود و میمنه و میسره قرار داد.سپس جایی را مشخّص کرد و پرچمی به ابو ایّوب انصاری داد و دستور داد تا فریاد برآورند:«هر کس از خوارج زیر این پرچم گرد آید،در امان است.»
در این موقع جمعی از لشکر خوارج جدا شده زیر آن پرچم رفتند و تنها چهار هزار نفر یا کمتر به رهبری عبد اللّه بن وهب راسبی ماندند.جنگ شروع شد و طبق پیشگویی حضرت امیر علیه السّلام،همۀ آنها کشته شدند جز کمتر از ده نفر که فرار کردند.حضرت به اصحاب فرمود:
«بروید جنازۀ ذو الثدیّه را پیدا کنید.»
رفتند و برگشتند و گفتند:جنازۀ او را نیافتیم.
آن حضرت فرمود:
«جنازۀ او هست،بروید بگردید.»
رفتند و گشتند و جنازۀ او را نیافتند.حضرت پرسید:
«اسم اینجا چیست؟»
عرض کردند:نهروان.
فرمود:
1- 1) -نهج البلاغه،خطبۀ 59.« [1]مصارعهم دون النطفه و اللّه لا یفلت منهم عشره و لا یهلک منکم عشره.قال الرّضی:یعنی بالنطفه ماء النهر.»