- درس بیست و پنجم 1
- اشاره 1
- پیش گفتار 2
- نیروهای انسانی و غرایز او 3
- مقدّمه 3
- اشاره 5
- اصل و نژاد عرب 5
- نسل قحطان: 5
- اشاره 5
- نسل عدنان: 5
- وضع جامعۀ عرب قبل از اسلام 5
- وضع دینی در جزیره العرب 6
- شریعت ابراهیم،خلیل الرّحمن علیه السّلام 6
- وضع دینی،فرهنگی،اقتصادی و اجتماعی عرب قبل از اسلام 6
- اشاره 6
- شریعت موسی بن عمران علیه السّلام 8
- شریعت عیسی بن مریم علیه السّلام 8
- برخورد اهل ادیان سه گانه با یکدیگر 9
- عقیده به معاد و روز قیامت 10
- فرهنگ عرب 10
- اشاره 10
- علم انساب 10
- شعر بلیغ 12
- وضع اقتصادی عرب قبل از اسلام 13
- وضع اجتماعی و سیاسی عرب قبل از اسلام 15
- اشاره 16
- نیروی شیخ قبیله 16
- پایه های نظام قبیله ای عرب قبل از اسلام 16
- نیروی شعر و شاعری 17
- نیروی سرمایه 17
- نیروی بدنی و قهرمانی در جنگ ها 17
- اهمّیت و اعتبار قول و قرارداد در جامعۀ عرب قبل از اسلام 18
- حکّام عرب 19
- وضع مکّه و مدینه قبل از اسلام 20
- فرهنگ در مکّه و مدینه 20
- فرهنگ اهل مکّه 20
- فرهنگ اهل مدینه 20
- وضع سیاسی و اجتماعی مکّه 21
- اشاره 21
- وضع سیاسی و اجتماعی اهل مکّه و مدینه 21
- وضع طائف،شهر ییلاقی مکّه 22
- وضع سیاسی و اجتماعی مدینه 24
- اشاره 27
- درس بیست و ششم 27
- نگاهی کوتاه به سیرۀ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 28
- اجداد پیامبر 28
- ریاست هاشم 28
- پیش از بعثت 28
- اشاره 28
- ریاست عبد المطّلب 29
- عام الفیل 30
- نصب«حجر الاسود» 31
- ریاست ابو طالب 31
- اهل کتاب در انتظار پیامبر خاتم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 32
- بعثت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 34
- اشاره 34
- آغاز دعوت عمومی 35
- عکس العمل قریش و حمایت شیخ آنها از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 36
- اشاره 36
- پیشنهادهای قریش 37
- درگیری حمزه،عموی پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،با ابو جهل 39
- انقلاب علیه شیخ مکّه 40
- وفات خدیجه 43
- ابو طالب در آخرین ساعات زندگی 44
- اشاره 45
- جوانمرد اسلام رویاروی قریش 45
- اثر این قصیده 47
- بر قریش: 48
- آزار کفّار قریش فزونی می گیرد 48
- اشاره 48
- بر قبیلۀ بنی هاشم و سایر مؤمنان: 48
- ابو لهب و همسرش امّ جمیل 49
- اشاره 52
- هجرت به مدینه 52
- بنیانگذاری جامعۀ اسلامی 54
- اشاره 55
- غزوۀ بدر 55
- اختلاف در تقسیم غنائم 58
- اثر جنگ بدر بر مردمان جزیره العرب 59
- نخستین درگیری با یهود 60
- اشاره 61
- غزوۀ احد 61
- صف آرایی دو لشکر 62
- آغاز جنگ 63
- غزوۀ حمراء الاسد 66
- مقایسه ای کوتاه 66
- اشاره 68
- درس بیست و هفتم 68
- پیش گفتار 70
- ابو بکر،خلیفه ای از قریش 75
- سنّت در عصر ابو بکر 75
- اشاره 75
- سیاست ابو بکر با موافقان و مخالفان بیعتش 75
- ارزیابی این گفتارها 78
- انصار 79
- نتیجۀ کار مخالفان بیعت ابو بکر 79
- بنی هاشم 79
- اشاره 79
- واکنش دستگاه خلافت در برابر خانۀ فاطمه علیها السّلام و بست نشینان آن خانه 80
- اشاره 82
- قبایل عرب خارج مدینه 82
- سیاست حکومت ابو بکر نسبت به سنّت و حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 82
- دور نگه داشتن انصار و بنی هاشم از میدان سیاست 82
- اشاره 82
- روایت حدیث در تأیید سیاست حکومت ابو بکر 83
- علّت سکوت اصحاب پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در برابر دستگاه خلافت 85
- اهمیّت قول و قرارداد در نظر اعراب جزیره العرب 85
- عملکرد حکومت ابو بکر با حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 86
- جلوگیری از روایت حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 89
- اشاره 92
- درس بیست و هشتم 92
- سیاست حکومت در عصر عمر 93
- اشاره 93
- عمر خلیفه ای از قریش 93
- سنّت در عصر عمر 93
- سیاست برتری جویی برای قبیلۀ قریش 94
- چگونگی حکومت قبیلۀ قریش بر مسلمانان 95
- سیاست برتری جویی برای نژاد عرب 96
- سیاست بنیان گذاری نظام طبقاتی در جامعۀ مسلمانان 98
- سیاست حبس صحابه در مدینه 99
- سیاست ساختن ذوی القربی و اهل بیت برای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 100
- معرّفی عبّاس و فرزندش به عنوان ذوی القربی و اهل بیت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 101
- حکمت دستور الهی در معرّفی اهل البیت علیهم السّلام 102
- معرّفی عایشه در مقام بانوی نمونۀ اسلام 103
- معرّفی ابو بکر و عمر به عنوان دو یار برتر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 103
- سیاست جلوگیری از انتشار حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 104
- اشاره 104
- سیاست حکومت عمر نسبت به حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 104
- علّت نهی عمر از روایت حدیث و پرسش از تفسیر قرآن 106
- تعیین احکام و قوانین توسّط خلیفه 107
- نشر اخبار بنی اسرائیلی 107
- روایت حدیث در تأیید سیاست خلیفه 107
- نمونه ای از روایت حدیث در تأیید سیاست عمر 108
- بینشی که این گونه روایت ها پدید آورد 109
- بازگشت به بحث سیاست عمر 111
- پایان خلافت عمر و تعیین شورای شش نفری 112
- اشاره 112
- ارزیابی شورا و بیعت عثمان 114
- جریانات پس از بیعت 114
- نتیجۀ بحث 116
- اشاره 117
- سنّت در عصر عثمان 117
- دورۀ شش سالۀ اوّل 117
- سیاست حکومت عثمان 117
- عثمان خلیفۀ اموی 117
- سیاست حکومت عثمان نسبت به حدیث و سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 118
- اشاره 118
- دورۀ شش سالۀ دوم 118
- چگونه خلافت عثمان به پایان رسید 119
- علیّ بن ابی طالب علیه السّلام،وصیّ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 121
- بیعت با امام علی علیه السّلام 121
- سنّت در عصر علی علیه السّلام 121
- اشاره 122
- سیاست حکومت امام علی علیه السّلام 122
- تقسیم حکومت بر شهرها 123
- نتیجۀ این سیاست 123
- چند نمونه از مقابلۀ امام علی علیه السّلام با نژادپرستی 125
- درس بیست و نهم 128
- اشاره 128
- اشاره 129
- مقدّمه 129
- انتشار احادیث اهل بیت علیهم السّلام در زمان درگیری بین سران مکتب خلفا 131
- اجازۀ تدوین حدیث در مکتب خلفا 131
- بازگشت به کار تدوین حدیث در مکتب خلفا 133
- اشاره 135
- اشاره 135
- اختلاف در احکام اسلام 135
- اختلاف و فرقه گرایی در مکتب خلفا 135
- روش سیاسی ابو حنیفه و شاگردانش 137
- اشاره 138
- اختلاف در عقاید 138
- اشاره 139
- آرای جهم و جهمیّه 139
- فرقۀ جهمیّه 139
- زندگانی جهم 140
- تحرّک سیاسی جهم 141
- آرای معتزله 143
- اشاره 143
- فرقۀ معتزله 143
- اهل حدیث 144
- فرقۀ اشعری 145
- فرقۀ سلفیّه 146
- فرقۀ وهّابیّه 147
- اشاره 147
- محمّد بن عبد الوهّاب و سعودی ها 149
- درس سی ام 150
- اشاره 150
- مقدّمه 151
- تعیین اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 151
- وحدت در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 151
- در مکتب خلفا: 152
- کتمان حدیث 152
- قیام های پیروان مکتب اهل بیت علیهم السّلام 153
- در مکتب اهل بیت علیهم السّلام: 153
- اثر تعیین اوصیای پیامبر و کتمان حدیث 154
- شناخت شیعه و تشیّع 155
- اشاره 159
- سبائیّه 159
- اختلاف در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 159
- اشاره 159
- کیسانیّه 159
- عقیدۀ کیسانیّه 160
- حقیقت این داستان 161
- غرابیّه 162
- اشاره 164
- فرقۀ سبائیّه: 164
- مقایسه بین فرقه هایی که برای مکتب اهل بیت علیهم السّلام جعل کرده اند 164
- غرابیّه: 165
- زیدیّه 165
- کیسانیّه: 165
- فطحیّه 167
- اسماعیلیّه 167
- اشاره 171
- داستان مسیلمۀ کذّاب و بنی حنیفه 171
- غلات 173
- اشاره 174
- علل به وجود آمدن فرقه های دینی 174
- مسیلمۀ کذّاب و بنی حنیفه 175
- اسماعیلیّه 176
- اشاره 176
- غلات 176
- افرادی که مدّتی در شناخت امام زمان خود دچار سردرگمی می شدند: 177
- قیام امامزادگان: 177
- حقیقت امر 178
- اخباری ها و اصولی ها 179
- اختلاف های فکری در مکتب اهل بیت علیهم السّلام،در دوران غیبت کبری 179
- خلاصۀ بحث 181
- اشاره 184
- درس سی و یکم 184
- مقام اهل بیت در سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 185
- مقام اهل بیت علیهم السّلام در کلام خدا 185
- پیش گفتار 188
- پیامبر تفسیر آیات قرآن و سنّتش را به امر پروردگار نزد دوازده وصیّ اش به ودیعت نهاد 190
- مقدّمه 190
- سرگذشت حدیث در مکتب اهل بیت 191
- اشاره 191
- مجالس تعلیم منظّم 191
- مجالس تعلیم و دیدارهای نامنظّم امام با رسول خدا صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 193
- دستور کتابت علوم توسّط اوّلین وصی برای دیگر اوصیا 194
- آخرین جلسۀ تعلیم 196
- جامعه یا کتاب امام علی علیه السّلام 197
- کتاب های امام علی علیه السّلام در دست ائمّه اهل بیت علیهم السّلام 198
- امام حسن،امام حسین و امام سجّاد علیهم السّلام 198
- امام محمّد باقر علیه السّلام 201
- امام موسی بن جعفر علیهما السّلام 202
- امام رضا علیه السّلام 202
- امام صادق علیه السّلام 202
- مراجعۀ امامان مکتب اهل بیت علیهم السّلام به«جامعه» 203
- اشاره 206
- سرگذشت حدیث در مکتب خلفا 206
- سخن آخر 208
- اشاره 209
- درس سی و دوم 209
- خداوند حافظان اسلام پس از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم را تعیین فرموده و پیامبر این امر را به امّت تبلیغ نموده است 210
- مقدّمه 210
- اساس تفکّرات دو مکتب در امر امامت 210
- اشاره 210
- اشاره 210
- معنای لغوی خلیفه 211
- خلیفه در اصطلاح اسلامی 212
- خلیفه در اصطلاح مسلمانان 212
- اشاره 214
- امامت در مکتب خلفا 214
- خلیفه و مسلمانان 217
- اشاره 220
- امامت در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 220
- نظریۀ مفسّران در مورد تفسیر این آیه 223
- بررسی شرط انتصابی بودن 225
- اثبات امامت عموم اهل بیت علیهم السّلام 226
- اشاره 226
- حدیث ثقلین 226
- روایات تعداد ائمّه 228
- تفسیر حدیث و سرگردانی شارحان 229
- مفهوم حقیقی این روایات 235
- چگونه و چرا این حدیث از تحریف مصون مانده است 237
- جانشین آیندۀ پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،در اوّلین دعوت علنی 238
- اشاره 238
- تصریح روایات بر نام امام و خلیفۀ پس از پیامبر 238
- اشاره 242
- سرپرست بعد از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 242
- حدیث اوّل 244
- بررسی حدیث 245
- حدیث دوم 247
- اهمیّت تعیین امام علی علیه السّلام به عنوان وصیّ بلافصل پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 248
- درس سی و سوم 250
- اشاره 250
- پیش گفتار 251
- نشر فرهنگ اهل کتاب بین مسلمانان،توسّط خود اهل کتاب 252
- اشاره 252
- اشاره 252
- اثر اندیشه های اهل کتاب بر فرهنگ مسلمانان 252
- بررسی حدیث 254
- بررسی روایت ابو هریره و انس 256
- ابو هریره ،از صحابۀ پیامبر 258
- نشر فرهنگ اهل کتاب بین مسلمانان،توسّط بعضی از مسلمانان 258
- اشاره 258
- اشاره 258
- اعتراف ناگوار ابو هریره 260
- عبد اللّه بن عمرو عاص 261
- اشاره 262
- مقاتل بن سلیمان بلخی 262
- نمونه ای از روایت های جعلی مقاتل در تأیید خلفا 265
- بررسی حدیث 266
- داستان آفرینش آدم 266
- داستان کشتی گرفتن یعقوب با خداوند 267
- بینش حاصل این گونه گفتارها 267
- یهود: 268
- اثر تورات بر فرهنگ بشری 268
- اشاره 268
- مسلمانان: 269
- نصاری: 269
- نقش شناسایی کاربرد الفاظ،در فهم گفتار 270
- حقیقت و مجاز 270
- خلاصۀ سخن اینکه: 271
- مقایسه دو کتاب توحید،در دو مکتب 272
- اشاره 272
- «ابن خزیمه»در مکتب خلفا 272
- شیخ صدوق در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 273
- اشاره 274
- درس سی و چهارم 274
- صورت خدا در روایات مکتب خلفا 275
- بحث اوّل : صورت خدا در دو مکتب 275
- کشف حقیقت در روایات اهل بیت علیهم السّلام 276
- حذف ابتدای حدیث 277
- بررسی و مقایسۀ بین احادیث 277
- اشاره 277
- دو اضافه در حدیث 278
- وجه اللّه در مکتب خلفا 280
- بحث دوّم : وجه اللّه در دو مکتب 280
- اشاره 281
- وجه اللّه در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 281
- قانون اوّل برای شناخت صفات پروردگار 283
- قانون دوم برای فهم جمله های قرآن 284
- بررسی و مقایسه 285
- نتیجۀ بحث 286
- عین اللّه در مکتب خلفا 289
- بحث سوم : عین اللّه در دو مکتب 289
- عین اللّه در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 292
- بررسی اقوال و احادیث مکتب خلفا دربارۀ«عین اللّه» 292
- اشاره 292
- روایت عبد اللّه بن عمر بن خطّاب،دربارۀ«دجّال» 296
- روایت ابو هریره 297
- اشاره 298
- درس سی و پنجم 298
- ید اللّه در مکتب خلفا 299
- بحث اوّل : ید اللّه در دو مکتب 299
- اشاره 299
- انگشتان خدا در روایات مکتب خلفا 300
- پاسخ اهل بیت علیهم السّلام 302
- حدیث اوّل:بیان معنی«ید اللّه»در قرآن 302
- حدیث دوم 303
- حدیث سوم:بیان معنی«قبضته»در قرآن کریم 303
- بررسی و مقایسۀ روایات و تأویل آیات دربارۀ«ید اللّه» 304
- پا و ساق خدا در مکتب خلفا 306
- پا و قدم خدا،در روایت های مکتب خلفا: 306
- بحث دوم : پا و ساق خدا در دو مکتب 306
- ساق خدا در روایت های مکتب خلفا: 307
- تفسیر«یکشف عن ساق»در احادیث اهل بیت علیهم السّلام 308
- بررسی حدیث کشف ساق 310
- اشاره 313
- بحث سوم : عرش و کرسی در دو مکتب 313
- عرش خدا قبل از خلق مخلوقات: 314
- عرش و کرسی در مکتب خلفا 314
- عرش خدا بر پشت بزهای کوهی: 315
- سنگینی خدا بر عرش و کرسی یا«حدیث اطیط»: 316
- روایتی دربارۀ کرسی و حاملان کرسی: 317
- «حدیث اطیط»در روایت کعب الاحبار یهود: 317
- چند روایت در معنای کرسی: 319
- دو روایت دربارۀ عرش: 319
- عرش و کرسی در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 319
- یک روایت دربارۀ عرش و کرسی: 320
- مقایسۀ روایات و بررسی تأویل آیات در دو مکتب 321
- عرش و کرسی در مکتب خلفا: 321
- معنی عرش و کرسی در روایات اهل بیت علیهم السّلام: 322
- اشاره 322
- معنی استوی: 323
- عرش در زبان عربی: 323
- کرسی: 323
- نتیجۀ بحث 325
- اشاره 328
- درس سی و ششم 328
- اقوال گروه مجسّمه و مشبّهه 329
- اشاره 329
- بحث اوّل : مکان خدا در دو مکتب 329
- فرود آمدن خدا از عرش به آسمان: 330
- روایات مکتب خلفا در مکان داشتن باری تعالی و نقل و انتقال او 330
- رفت و آمد ملائکه نزد خداوند: 331
- خبر معراج: 332
- روایات اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم،در نفی مکان و نقل و انتقال باری تعالی 333
- تأویل آیۀ «وَ جاءَ رَبُّکَ...» : 333
- اشاره 333
- کشف حقیقت در حدیث نزول خدا به آسمان اوّل: 334
- خبر عروج پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: 334
- رفع شبهه در خبر معراج: 335
- جواب کلّی در شبهۀ مکان داشتن خداوند: 337
- بررسی و مقایسه 338
- در تأویل آیات و روایات مکتب خلفا 342
- بحث دوم : در پس پرده بودن خدا 342
- روشنگری اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 344
- بررسی و مقایسه 346
- اشاره 348
- درس سی و هفتم 348
- بحث اوّل: رؤیت خدا در دو مکتب 349
- رؤیت شدن باری تعالی توسّط پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در دنیا 349
- اشاره 349
- رؤیت خدا در مکتب خلفا 349
- رؤیت شدن خداوند توسّط امّت پیامبر خاتم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم در قیامت 350
- نفی رؤیت در مکتب اهل بیت صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 353
- بررسی و مقایسه 356
- هم نشینی با خدا و رؤیت او در مکتب خلفا 362
- بحث دوم : هم نشینی با خدا در دو مکتب 362
- روشنگری بحث رؤیت،در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 369
- اشاره 369
- پاسخ به احادیث رؤیت مؤمنان در بهشت 369
- بررسی و مقایسه 373
- احیای عقیده به توحید توسّط اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 377
- بحث سوّم : خلاصۀ سخن دو مکتب در توحید 377
- اشاره 381
- درس سی و هشتم 381
- اشاره 383
- بحث پیرامون قرآن؛قدیم،مخلوق یا هیچ یک 383
- در مکتب خلفا 383
- آتش افروز این معرکه 386
- در مکتب اهل بیت علیهم السّلام 391
- اشاره 395
- بررسی و مقایسه 395
- چرا نمی توان قرآن را«قدیم»نامید 396
- چرا نمی توان قرآن را«مخلوق»نامید 397
- چرا نمی توان قرآن را از پیش خود نام گذاری کرد 398
- چرا مجادله در مخلوق یا قدیم بودن قرآن بدعت است 399
- تأثیر اوصیای پیامبر،در تصحیح این بینش غلط 402
- اشاره 403
- درس سی و نهم 403
- جبر و تفویض 404
- اشاره 404
- عقیده به جبر در مکتب خلفا 405
- جبر و تفویض،در روایات اوصیای پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 408
- بررسی و مقایسه 415
- سعادت و شقاوت آدمی 416
- اشاره 416
- عالم نطفه یا جنین 416
- عالم دنیا 417
- عالم آخرت 419
- القضاء 422
- اشاره 422
- شناسایی الفاظ و اصطلاحات 422
- قدر 424
- فتنه 425
- درس چهلم 427
- اشاره 427
- نبی 429
- اشاره 429
- چند اصطلاح مهم 429
- وصیّ پیامبر 429
- رسول 429
- اهل بیت 430
- امام 430
- خلیفه اللّه 430
- نقش اصلی ائمّه علیهم السّلام 431
- محدودۀ سیرۀ ائمّه علیهم السّلام 431
- راهنمایی خلفا خصوصا در احکام قضاوت 433
- پاسخ به سؤالات علمای اهل کتاب 433
- فهرست خدمات حضرت امیر علیه السّلام 433
- جمع آوری قرآن 433
- اشاره 433
- فعالیت های اقتصادی 434
- نفی حجّیت سیرۀ خلفا 434
- تبلیغ اسلام صحیح 434
- شکستن نظام طبقاتی 434
- جریان سقیفه 435
- زندگانی حضرت امیر علیه السّلام در زمان خلفای سه گانه 435
- اشاره 445
- برخورد با مخالفان داخل مدینه 445
- اقدامات خلفا و برخورد حضرت امیر علیه السّلام 445
- برخورد با مخالفان خارج مدینه 446
- منع نقل حدیث از پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 448
- جداسازی قرآن از شرح و تفسیر پیامبر 451
- اشاره 456
- تغییر احکام 456
- عمرۀ تمتّع در عصر پیامبر: 457
- عمره تمتع پس از عصر پیامبر: 460
- مدرک قرار دادن سیرۀ شیخین،کنار قرآن و سنّت پیامبر 465
- اشاره 465
- قضاوت های غیر عادلانه: 467
- تغییر مقام ابراهیم: 467
- تصرّف خانۀ جعفر،پسر عموی پیامبر و انضمام آن به مسجد النّبی: 467
- تغییر صاع پیامبر: 467
- ازدواج های باطل: 467
- غصب فدک: 467
- حرام کردن متعۀ نساء و متعۀ حج: 468
- کم کردن تکبیر نماز میّت: 468
- مسح بر خفّین: 468
- تغییر سهم بیت المال: 468
- بلند نخواندن «بِسْمِ اللّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِیمِ» : 468
- تغییر حکم طلاق: 468
- تغییر مسجد پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم: 468
- برداشتن حدّ نوعی شراب: 468
- نماز مستحب با جماعت به جا آوردن: 469
- تغییر در حکم صدقات: 469
- طبقاتی کردن جامعه 470
- روی کار آوردن و اختیار دادن به بنی امیّه 471
- شورش علیه عثمان،و برخورد حضرت امیر علیه السّلام 474
- درس چهل و یکم 478
- اشاره 478
- بیعت مردم با حضرت،و اهمّیت حکومت ایشان 479
- زندگانی حضرت امیر علیه السّلام در زمان حکومت 479
- مخالفان حضرت امیر علیه السّلام 482
- جنگ جمل به رهبری عایشه،طلحه و زبیر 482
- اشاره 482
- جنگ صفّین به رهبری معاویه 493
- ریاست طلبی معاویه 496
- خلاصه ای از جنگ صفّین 498
- جنگ نهروان با خوارج 500
- پیشگویی پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم نسبت به خوارج 502
- رفع فتنۀ قریش 514
- نتایج جنگ های حضرت امیر علیه السّلام 514
- بطلان خوارج 520
- درس چهل و دوم 522
- اشاره 522
- شکست نظام طبقاتی و ایجاد عدالت اجتماعی 523
- خدمات حضرت امیر علیه السّلام در زمان حکومت 523
- اشاره 530
- نشر معارف اسلام 530
- تبلیغ مردم 531
- قرآن کریم 532
- جدول تأسیس و تعلیم و انتشار علم نحو 540
- اشاره 541
- سنّت پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 541
- تربیت شاگردان 542
- تشویق صحابه به نقل حدیث پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم 543
- نفی حجّیت سیرۀ خلفا و پایه گذاری مکتب تشیّع 546
- فهرست مندرجات 553
بود،بر من بپوش.
در این وقت ابو سفیان ندا کرد:آیا محمّد زنده است؟پاسخش گفتند:آری.
ابو سفیان بانگ برآورد و شعار داد:«اعل هبل!اعل هبل!»:«والاتر و برتر باش ای بت هبل! والاتر و برتر باش ای بت هبل!»
پیامبر فرمود تا در پاسخش بگویند:
«اللّه أعلی و أجلّ!»:«خداوند والاتر و برتر و با جلالت است.»
ابو سفیان ندا در داد:«لنا العزّی و لا عزّی لکم!»:«ما بت عزّی داریم و شما بت عزّی ندارید!» پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم فرمود تا در پاسخش بگویند:
«اللّه مولانا و لا مولی لکم!»:«مولا و آقا و سرپرست ما خداست،و شما آقا و سرپرست ندارید!»
*** جنگ احد با کشته شدن شصت و هشت تن از رزمندگان اسلام پایان یافت.پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم دستور داد شهدا را در همان دامنۀ کوه احد دفن کردند و در همان روز به مدینه بازگشتند.
مقایسه ای کوتاه
در این جنگ رفتار«علی»با علمدار قریش،در مقایسه با رفتار ابو سفیان و هند(پدر و مادر معاویه)با جسد حمزه سیّد الشهدا،شایان توجّه است.
همچنین رفتار«نسیبه»،یک زن انصاری،در محبّت و از خودگذشتگی در برابر پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم و رفتار هند،یک زن قریش،در کینه توزی بر مسلمانان.
غزوۀ حمراء الاسد
قریش در راه بازگشت به مکّه،با هم به شور نشستند و گفتند:پس از شکست لشکر محمّد چه شد که ما به مدینه حمله نبردیم تا کار محمّد را تمام کنیم؟!
این خبر در اوّلین شبی که پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلّم از احد به مدینه بازگشته بود،به آن حضرت رسید.پیامبر فردای آن روز،یکشنبه هشتم شوّال،دستور داد برای تعقیب دشمن لشکری از مدینه بیرون آید،و جز همانان که در جنگ احد زخم برداشته اند،در آن لشکر شرکت نکنند.این خود سرزنشی سخت و شکننده بود برای آنها که در جنگ احد گریخته بودند.