دین و آزادی صفحه 17

1- 11. المطالب العالیه، ج 9، ص 46.

تُؤَثِّر لِوقُوع مُتَعلِّقها بقدره اللَّه تعالی؛(1) قدرت، صفت وجودی است بر وجهی که تصور می شود از کسی که فعلی بدل از ترک و ترک به جای فعل ایجاد شده، و قدرت ایجاد شده این چنین است ولی مؤثر واقع نشده به سبب این که متعلقش به وسیله قدرت خدای متعال واقع شده است.

نویسنده کتاب لب الاثر من الجبر و القدر در بیان نظریه «جبر اشعری» می نویسد:

اشاعره یُنکرونَ وُجوب کلّ تأثیر اصیل او تَبَعی لغیره سبحانه و قالوا بوجود علّه تامّهٍ قائمهٍ مکان جمیع العلل و الاَسْباب، فَلا تأثیر لِاَیّ موجود سِوَی اللَّه، فهُو الخالق المُوجِد لِکُلّ شی ءٍ حَتّی فعل الانسان؛(2) اشاعره وجود هر اثر مستقل یا تبعی را برای غیر خدای سبحان انکار می کنند و به وجود علت تامه ای که قائم است مکان همه علل و اسباب قائل شده اند؛ پس اثری برای هیچ موجودی غیر از خدا نیست پس اوست خالق ایجاد کننده هرچیزی حتی کاری که انسان انجام می دهد.

استاد مطهری رحمه الله نیز در مورد نظریه اشاعره در این خصوص می گوید:

به عقیده این ها هیچ فاعلی غیر از خدا به هیچ نحو، نه بالاستقلال و نه