چهل مثل از قرآن کریم صفحه 102

کور و کر بینا و شنوا همچنین

می بوند آیا برابر در مثل

چون نمی گیرند پند از ما حصل (192)

وجه تشبیه

خداوند متعال در این آیه کافران و منکران حقایق را به آدم ((کور و کر)) و مؤ منان را به انسان ((بینا و شنوا)) تشبیه کرده است . وجه تشابه در کافران ((ندیدن و نشنیدن حقایق )) و در مؤ منان ((دیدن و شنیدن آن )) است .

صاحب بحر الحقایق می گوید :

((اعمی آن است که : حق را باطل وباطل را حقّ بیند و اصَمّ آن که : باطل را حقّ و حقّ را باطل شنود و بدان عمل کند . و بصیر کسی است که دیده بصیرتش به کحل ((بی یبصر)) جلا یافته باشد . و سمیع کسی است که گوش همّتش به گوشواره ((بی یسمع )) آراسته بود .

هر که به خدا بیند ، جز از خدا نبیند و هرکه به خدا بشنود ، جز از خدا نشنود)) . (193)

آری ((بصیر)) یعنی کسی که دارای بصیرت و بینش عمیق دینی است و ((سمیع )) یعنی کسی که گوشش نسبت به حقایق و معارف و دستورات الهی شنوا باشد . لذا در دعاهای وارده از پیشوایان دین ، هم ((نور چشم )) از خدا طلب می کنیم و هم ((بصیرت در دین )) ، چنانچه در دعا می خوانیم :

(( . . . وَاجْعَلِ النُّورَ فی بَصَری وَالْبَصیرَهَ فی دینی . . . ؛ (194) خدایا ! ، در چشمانم نور قرار ده و بصیرت را در دینم عطا کن )) .