- پیشگفتار 1
- 1- مَثَل آتش 4
- 2- مَثَلِ باران و رگبار 7
- 3- مَثَل پشه 12
- 4- مَثَل چوپان و گوسفندان 22
- 5- مَثَل بذر پر برکت 27
- 6- مَثَل باران و سنگ صاف 34
- 7- مَثَل باغ حاصلخیز 40
- 8- مَثَل گردباد آتشبار 43
- 9- مَثَل آفرینش عیسی و آدم علیهما السّلام 50
- 10- مَثَل باد سموم و کشتزار 53
- 11- مَثَل نور و ظلمات 57
- 12- مَثَل شتر و سوراخ سوزن 62
- 13- مَثَل زمین نرم و زمین شوره زار 67
- 14- مَثَل سگ هار 70
- 15- مَثَل بنای محکم و بنای سست 80
- 16- مَثَل تجارت مجاهدان 86
- 17- مَثَل زندگی و آب 94
- 18- مَثَل کور و بینا ، کر و شنوا 101
- 19- مَثَل کف دست و آب 106
- 20- مَثَل آب و کف 111
- 21- مَثَل خاکستر و تندباد 118
- 22- مَثَل درخت پاکیزه و درخت ناپاک 122
- 23- مَثَل برده و آزاد 131
- 24- مَثَل گنگ مادر زاد و انسان سالم 133
- 25- مَثَل منطقه امن 137
- 26- مَثَل زندگی دنیا و گیاه 142
- 27- مَثَل مگس 155
- 28- مَثَل چراغ و چراغدان 160
- 29- مَثَل سراب و ظلمات 171
- 30- مَثَل عنکبوت 180
- 31- مَثَل اصحاب قریه 191
- 32- مَثَل غلام یک خواجه و غلام چند خواجه 201
- 33- مَثَل یاران رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله و سلّم 205
- 34- مَثَل خوردن گوشت برادر مرده 211
- 35- مَثَل زندگی دنیا و آب باران 218
- 36- مَثَل نور خدا و پف دهان 229
- 37- مَثَل دراز گوش 234
- 38- مَثَل چوب خشک (منافقان ) 240
- 39- مَثَل زنان بد و شوهران خوب 246
- 40- مَثَل دو زن الگو و نمونه 249
- فهرست منابع 254
- پی نوشتها 1 262
- پی نوشتها 262
- پی نوشتها 2 283
- پی نوشتها 3 300
به هر حال وجه شباهت در این تشبیه ((بیهودگی عمل و ناکامی )) است .
خداوند در پایان آیه برای تاءکید این مطلب می فرماید :
(وَمَا دُعَاَّءُ الْکَفِرِینَ إِلا فِی ضَلَلٍ ) ؛ ((درخواست کافران (از بتها چیزی ) جز (گام برداشتن ) در گمراهی و ضلالت نیست )) .
چه ضلالتی از این بالاتر که انسان سعی و کوشش خود را در راهی که هرگز او را به مقصد نمی رساند ، به کار برد ، خسته و ناتوان شود ، امّا نتیجه و بهره ای نگیرد . (212) زیرا کسی که غیر حقّ را می خواند و از باطل که چیزی جز پندار و توهّم نیست ، حل مشکلش را می جوید ، رابطه دعا را از دست داده و در حقیقت دعایش را گم کرده است .
بو العجب وردی به دست آورده ای
لیک سوراخ دعا گم کرده ای
بنا بر این خواستن از خدا که هم آگاهی دارد و هم قدرت بر انجام خواسته ، حق است و تقاضا از غیر خدا ، باطل و پوچ و بیهوده است .
20- مَثَل آب و کف
(اءَنزَلَ مِنَ السَّمَآءِ مَآءً فَسَالَتْ اءَوْدِیَهٌ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّیْلُ زَبَدًا رَّابِیًا وَمِمَّا یُوقِدُونَ عَلَیْهِ فِی النَّارِ ابْتِغَآءَ حِلْیَهٍ اءَوْ مَتَعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهُ کَذَا لِکَ یَضْرِبُ اللَّهُ الْحَقَّ وَالْبَطِلَ فَاءَمَّا الزَّبَدُ فَیَذْهَبُ جُفَآءً وَاءَمَّا مَایَنفَعُ النَّاسَ فَیَمْکُثُ فِی الاَْرْضِ کَذَا لِکَ یَضْرِبُ اللَّهُ الاَْمْثَالَ) . (213)
((خداوند از آسمان آبی فرستاد و از هر درّه و رودخانه ای به اندازه آنها