چهل مثل از قرآن کریم صفحه 12

مساءله نفاق و منافقان در اسلام از زمانی مطرح شد که پیامبرصلّی اللّه علیه و آله و سلّم به مدینه هجرت فرمود و پایه های اسلام قوی و پیروزی آن آشکار شد ، وگرنه در مکّه تقریباً منافقی وجود نداشت ، زیرا مخالفان قدرتمند هرچه می خواستند ، به طور آشکار بر ضدّ اسلام می گفتند و انجام می دادند و از کسی پروا نداشتند و نیازی به کارهای منافقانه نبود . امّا هنگامی که نفوذ و گسترش اسلام در مدینه ، دشمنان را در موضع ضعف و ناتوانی قرار داد ، دیگر اظهار مخالفت به طور آشکار مشکل ، و گاه غیر ممکن بود ، لذا دشمنان شکست خورده برای ادامه برنامه های تخریبی خود ، تغییر چهره داده ، ظاهراً به صفوف مسلمانان پیوستند ، ولی در خفا به اعمال ضد اسلامی خود ادامه می دادند .

اصولاً طبیعت هر انقلابی چنین است که بعد از پیروزی ، منافقان در صفوف انقلابیون قرار می گیرند ، و دشمنان سرسخت دیروز به صورت عوامل نفوذی امروز در لباس دوستان ظاهری جلوه گر می شوند . بنابر این مساءله نفاق و منافقان مخصوص عصر پیامبرصلّی اللّه علیه و آله و سلّم نبوده

، بلکه هر جامعه ای مخصوصاً جوامع انقلابی گرفتار آن می شود ، به همین دلیل باید تحلیلها و موشکافیهای قرآن را روی این مساءله ، نه به عنوان یک مساءله تاریخی ، بلکه به عنوان یک مساءله مورد نیاز ، مورد بررسی دقیق قرار داد و از آن برای مبارزه با روح نفاق و خطوط منافقین در جوامع اسلامی امروز الهام گرفت .

برای مبارزه با روح نفاق باید نشانه های آن را همچنان که قرآن به طور گسترده بازگو کرده است ، دقیقاً شناخت ، زیرا تنها از طریق این نشانه ها می توان به خطوط و نقشه های منافقین پی برد و آن را نابود کرد .

خطر منافقان برای هر جامعه از خطر هر دشمنی بیشتر است ، چرا که از یک سو شناخت آنها غالباً آسان نیست ، و از سوی دیگر دشمنان داخلی هستند ، و گاه چنان در تار و پود جامعه نفوذ می کنند که جدا ساختن آنها کار بسیار مشکلی است . علاوه بر آنچه که گفته شد ، روابط مختلف منافقان با سایر اعضای جامعه ، کار مبارزه با آنها را دشوار می سازد . به همین دلیل اسلام در طول تاریخ خود ، بیشترین ضربه را از منافقان خورده ، و قرآن نیز سخت ترین حملات خود را متوجّه منافقان ساخته و آنها را بیش از هر دشمن دیگر کوبیده است . (22)

3- مَثَل پشه

(إِنَّ اللَّهَ لاَیَسْتَحْیِی اءَن یَضْرِبَ مَثَلاً مَّا(23) بَعُوضَهً فَمَا فَوْقَهَا فَاءَمَّا الَّذِینَ ءَامَنُواْ فَیَعْلَمُونَ اءَنَّهُ ا لْحَقُّ مِن رَّبِّهِمْ وَاءَمَّا الَّذِینَ کَفَرُواْ فَیَقُولُونَ مَاذَ آ اءَرَادَ اللَّهُ بِهَذَا مَثَلاًیُضِلُّبِهِی کَثِیرًا وَیَهْدِی

بِهِی کَثِیرًا وَمَا یُضِلُّ بِهِی إِلا ا لْفَسِقِینَ) . (24)

((خداوند از این که (به موجودات ظاهراً کوچکی مانند) پشه و حتی کمتر از آن ، مثال بزند ، شرم نمی کند . (در این میان ) آنان که ایمان آورده اند ، می دانند حقیقتی است از طرف پروردگارشان ، و امّا آنها که راه کفر را پیموده اند ، (این موضوع را بهانه کرده ، ) می گویند : منظور خداوند از این مثل چه بوده است ؟ ! (آری ، ) خدا جمع زیادی را با آن گمراه و گروه بسیاری را هدایت می کند ، ولی تنها فاسقان را با آن گمراه می سازد ! )) .

زد به لا یَسْتَحْیی آن شاه اجل