چهل مثل از قرآن کریم صفحه 122

شخصی در مسیر مسافرت ، بر سر چاهی رسید ، میخی از چوب درست کرد و بر زمین کوبید و افسار اسب خود را به آن بست و پس از صرف غذا و استراحت ، از آنجا حرکت کرد و آن میخ را همانجا باقی

گذاشت به این نیّت که مسافران مرکب خود را به آن ببندند و استراحت کنند و خداوند در برابر این کار خیر ، به او پاداش عطا کند . از قضا پس از چندی شخصی پیاده از کنار آن چاه می گذشت ، ناگاه پایش بدان میخ برخورد و بر زمین افتاد و بلافاصله برخاست آن میخ را از جای برکند تا دیگران همانند او از آن آسیب نبینند .

گفته اند : این دو هرچند عملشان ضد یکدیگر بود ، ولی چون هر دو نیّتشان خیر بود ، در اجر و پاداش الهی یکسان هستند ؛ زیرا اوّلی نیّتش خیر رساندن به مسافران و دوّمی نیّتش دفع ضرر از آنان بوده است .

در پایان ، این سؤ ال نیز پیش می آید که هم از بعضی آیات و هم از بسیاری از روایات ، چنین استفاده می شود که ((ایمان )) و یا حتی ((ولایت )) شرط قبولی اعمال و یا

ورود در بهشت است ، بنا بر این اگر بهترین اعمال هم از افراد بی ایمان سربزند ، مقبول درگاه خدا نخواهد بود .

به سؤ ال فوق چنین می توان پاسخ گفت که : مساءله ((قبولی اعمال )) مطلبی است و ((پاداش مناسب )) داشتن مطلب دیگر . قبول عمل همان مرتبه عالی عمل است . اگر خدمات انسانی و مردمی با ایمان همراه باشد ، عالی ترین محتوا را خواهد داشت ، ولی در غیر این صورت به کلّی بی محتوا و بی پاداش نخواهد بود .

در زمینه ورود به بهشت نیز همین پاسخ را می توان گفت که :

پاداش عمل لازم نیست منحصرا ((ورود)) در جنّت باشد . (231)

22- مَثَل درخت پاکیزه و درخت ناپاک

( اءَلَمْ تَرَ کَیْفَ ضَرَبَ اللَّهُ مَثلا کَلِمَهً طَیِّبَهً کَشَجَرَهٍ طَیِّبَهٍ اءَصْلُهَا ثَابِتٌ وَفَرْعُهَا فِی السَّمَاَّءِ تُؤْتِیَّ اءُکُلَهَا(232) کُلَّ حِینٍ بِإِذْنِ رَبِّهَا وَیَضْرِبُ اللَّهُ الاَْمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ یَتَذَکَّرُونَ وَمَثَلُ کَلِمَهٍ خَبِیثَهٍ کَشَجَرَهٍ خَبِیثَهٍ اجْتُثَّتْ(233) مِن فَوْقِ الاَْرْضِ مَالَهَا مِن قَرَارٍ یُثَبِّتُ اللَّهُ الَّذِینَ ءَامَنُواْ بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِی الْحَیَوا هِ الدُّنْیَا وَفِی الاَْخِرَهِ وَیُضِلُّ اللَّهُ الظَّلِمِینَ وَیَفْعَلُ اللَّهُ مَایَشَاَّءُ ) . (234)