چهل مثل از قرآن کریم صفحه 133

نی جز او از خلق نادار گدا

تا چه جای آن که باشد مستحقّ

بر پرستش غیر او از ما خلق

او ز توحیدش بما بنموده راه

وین ندانند اکثر از راءی تباه (249)

وجه تشبیه

خداوند متعال

در اینجا ((مشرکان )) را به برده مملوکی که توانایی هیچ چیز را ندارد و ((مؤ منان )) را به انسان آزاد و توانگری که از امکانات خدا دادی همگان را بهره مند می سازد ، تشبیه کرده است . آنگاه این دو را با هم مقایسه نموده ، می گوید : (هَلْ یَسْتَوُونَ) ؛ ((آیا این دو مساوی و برابرند ؟ ! )) .

پر واضح است که هرگز این دو یکسان نخواهند بود ؛ یعنی همانگونه که برده زر خریدی که هیچ گونه اختیاری از خود ندارد ، با انسان آزاده توانمندی که در بذل و بخشش امکانات خود ، آزادی کامل دارد ، مساوی نیستند ، آدم مشرک و بت پرستی که اسیر بتهای سنگی و چوبی و بشرهای ضعیف بت گونه است و در چنگال خرافات و موهومات گرفتار می باشد ، با انسان مؤ من و موحّدی که از همه تعلّقات و دلبستگی ها و وابستگیهای غیر الهی رسته و فقط اتّکال و اعتمادش بر قدرت لایزال الهی است ، هرگز یکسان نیستند .

24- مَثَل گنگ مادر زاد و انسان سالم