چهل مثل از قرآن کریم صفحه 137

1 (یَاءْمُرُ بالْعَدْلِ) ؛ (( (او همواره ) به عدل و داد دعوت می کند)) .

2 (وَ هُوَ عَلی صِراطٍ مُسْتَقیمٍ) ؛ ((و (خودش هم ) بر راهی راست قرار دارد)) .

این دو صفت خود بیانگر صفات دیگری است ، زیرا کسی که همیشه شیوه اش این است که مردم را به عدل و داد فرا می خواند ممکن نیست شخصی گنگ یا ترسو و بی شخصیّت بوده باشد ، بلکه چنین کس ، زبانی گویا ، منطقی محکم ، اراده ای نیرومند ، شجاعت و شهامت کافی نیز خواهد داشت .

مقایسه ویژگیهای ((مشرک )) و ((مؤ من )) با هم ، بیانگر فاصله زیادی است که بین طرز تفکّر ((بت پرستی )) و

((خدا پرستی )) وجود دارد و روشن کننده تفاوت این دو برنامه و پرورش یافتگان این دو مکتب است .

مقایسه عربهای مشرک عصر جاهلیّت با مسلمانان موحّد آغاز اسلام می تواند ترسیم روشنی از این دو برنامه و مسیر باشد ؛ همانها که تا دیروز آنچنان گرفتار جهل و تفرقه و انحطاط و بدبختی بودند که غیر از محیط محدود و مملوّ از فقر و فساد خود را نمی شناختند ، پس از آنکه گام در وادی توحید نهادند ، از چنان وحدت و آگاهی و قدرتی برخوردار شدند که سراسر جهان متمدّن آن روز را در زیر بال و پر خود گرفتند .

بنا بر این بر خلاف آنچه بعضی می پندارند ، مساءله ((توحید)) و ((شرک )) یک مساءله صرفاً ذهنی نیست ، بلکه در تمام زندگی انسان اثر می گذارد و همه را به رنگ خود در می آورد .

((توحید)) افق دید انسان را گسترش داده و او را از وابستگیهای موهوم جهان ماده رهایی بخشیده و به بی نهایت پیوندش می زند ، به عکس ((شرک )) فکر آدمی را محدود نموده و در جهان بتهای سنگی و چوبی و یا بشرهای ضعیف بت گونه فرو می برد و مقدّرات و سرنوشت او را به دست بتها و یا انسانهای استعمارگر می سپارد و او را همانند برده زر خرید اسیر جهان مادّه و گرفتار و پایبند تعلّقات مادی می سازد . (254)

25- مَثَل منطقه امن

(وَضَرَبَ اللَّهُ مَثَلاً قَرْیَهً(255) کَانَتْ ءَامِنَهً مُّطْمَبِنَّهً یَاءْتِیهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّن کُلِّ مَکَانٍ فَکَفَرَتْ بِاءَنْعُمِ اللَّهِ فَاءَذَا قَهَا اللَّهُ لِبَاسَ ا لْجُوعِ وَا لْخَوْفِ بِمَا کَانُواْ