چهل مثل از قرآن کریم صفحه 217

آیت اللّه مطهری (ره ) در این باره می گوید :

((زنها در قدیم مشهور بودند که زیاد غیبت می کنند . شاید این به عنوان یک خصلت زنانه معروف شده بود که زن طبیعتش این است و جنساً غیبت کن است ؛ در صورتی

که چنین چیزی نیست ، زن و مرد فرق نمی کنند . علّتش این بود که زن مخصوصاً زنهای متعیّنات ، زنهایی که کلفت داشته اند و در خانه ، همه کارهایشان را کلفت و نوکر انجام می دادندهیچ شغلی و هیچ کاری ، نه داخلی و نه خارجی نداشت ، صبح تا شب باید بنشیند و هیچ کاری نکند ، کتاب هم که مطالعه نمی کرده و اهل علم هم که نبوده ؛ باید یک زن هم شاءن خودش پیدا کند ؛ با آن زن چه کند ؟ راهی غیر از غیبت کردن به رویشان باز نبوده ، و این برایشان یک امر ضروری بوده ؛ یعنی اگر غیبت نمی کردند واقعا بدبخت و بیچاره بودند . . .

در یکی از شهرها یا ایالات آمریکا در خانواده ها قمار آنقدر رایج شده بود که زنها به آن عادت کرده بودند و در خانه ها به صورت یک بیماری رواج یافته بود ، و شکایت همه این بود که زنها دیگر کاری غیر از قمار ندارند . اوّل این را به عهده واعظها گذاشتند که آنها این بیماری را از سر مردم بیرون ببرند . ولی آخر بیماری علّت دارد ؛ تا علّتش از میان نرود که بیماری از بین نمی رود . واعظها شروع کردند به موعظه در زیانهای قمار و آثار اخروی آن ؛ ولی اثر نداشت . یک شهردار پیدا شد و گفت که من این بیماری را معالجه می کنم . آمد و کارهای دستی از قبیل بافتنی را تشویق کرد و برای زنها مسابقه های خوب گذاشت و جایزه

های خوب تعیین کرد . طولی نکشید که زنها دست از قمار کشیده و به این کارها پرداختند .

آن مرد علّت را تشخیص داده و فهمیده بود که علّت پرداختن زنها به قمار ، بیکاری و احتیاج آنها به سرگرمی است . کار دیگری برایشان به وجود آورد تا توانست قمار را از میان ببرد یعنی در واقع یک خلا روحی در میان آنها وجود داشت و آن خلا منشاء این گناه بود ؛ آن آدم فهمید که این خلا را باید پر کرد تا بشود قمار را از بین برد و تا آن خلا

به وسیله دیگری پر نشود نمی توان آن را از میان برداشت )) . (392)

خلاصه این که یکی از عوامل آلوده شدن به ((غیبت )) و گناهان دیگر ((بیکاری )) است و یکی از راههای مهم جلوگیری از آن ((اشتغال )) به کار و پرهیز از بیکاری و تنبلی می باشد ؛ و بهترین کار این است که انسان به بررسی عیوب خویش بپردازد تا بدین وسیله از عیب جویی دیگران در امان بماند ، چنانچه امیر المؤ منین علیه السّلام می فرماید : ((یا ایّها النّاس طُوبی لِمَنْ شَغَلَهُ عَیْبُهُ عَنْ عُیُوبِ النّاس ؛ (393) ای مردم خوشا به حال کسی که اشتغال به عیب خودش او را از عیبجویی دیگران باز دارد)) .

4- علاج غیبت و توبه آن

((غیبت )) مانند بسیاری از صفات ذمیمه تدریجاً به صورت یک بیماری روانی در می آید ، به گونه ای که غیبت کننده از کار خود لذّت می برد و از این که پیوسته آبروی این و آن را