- پیشگفتار 1
- 1- مَثَل آتش 4
- 2- مَثَلِ باران و رگبار 7
- 3- مَثَل پشه 12
- 4- مَثَل چوپان و گوسفندان 22
- 5- مَثَل بذر پر برکت 27
- 6- مَثَل باران و سنگ صاف 34
- 7- مَثَل باغ حاصلخیز 40
- 8- مَثَل گردباد آتشبار 43
- 9- مَثَل آفرینش عیسی و آدم علیهما السّلام 50
- 10- مَثَل باد سموم و کشتزار 53
- 11- مَثَل نور و ظلمات 57
- 12- مَثَل شتر و سوراخ سوزن 62
- 13- مَثَل زمین نرم و زمین شوره زار 67
- 14- مَثَل سگ هار 70
- 15- مَثَل بنای محکم و بنای سست 80
- 16- مَثَل تجارت مجاهدان 86
- 17- مَثَل زندگی و آب 94
- 18- مَثَل کور و بینا ، کر و شنوا 101
- 19- مَثَل کف دست و آب 106
- 20- مَثَل آب و کف 111
- 21- مَثَل خاکستر و تندباد 118
- 22- مَثَل درخت پاکیزه و درخت ناپاک 122
- 23- مَثَل برده و آزاد 131
- 24- مَثَل گنگ مادر زاد و انسان سالم 133
- 25- مَثَل منطقه امن 137
- 26- مَثَل زندگی دنیا و گیاه 142
- 27- مَثَل مگس 155
- 28- مَثَل چراغ و چراغدان 160
- 29- مَثَل سراب و ظلمات 171
- 30- مَثَل عنکبوت 180
- 31- مَثَل اصحاب قریه 191
- 32- مَثَل غلام یک خواجه و غلام چند خواجه 201
- 33- مَثَل یاران رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله و سلّم 205
- 34- مَثَل خوردن گوشت برادر مرده 211
- 35- مَثَل زندگی دنیا و آب باران 218
- 36- مَثَل نور خدا و پف دهان 229
- 37- مَثَل دراز گوش 234
- 38- مَثَل چوب خشک (منافقان ) 240
- 39- مَثَل زنان بد و شوهران خوب 246
- 40- مَثَل دو زن الگو و نمونه 249
- فهرست منابع 254
- پی نوشتها 1 262
- پی نوشتها 262
- پی نوشتها 2 283
- پی نوشتها 3 300
ولی عدّه ای از مفسران می گویند : ((ممکن است این تعبیر اشاره به معنای لطیف تری باشد و آن اینکه : از هستی و وجود این گونه افراد در حقیقت چیزی جز یک شبح ، یک قالب ، یک مثال و مجسّمه باقی نمانده است ؛ هیکلی دارند بی روح و مغز و فکری از کار افتاده )) . (117)
از رسول اکرم صلّی اللّه علیه و آله و سلّم روایت شده که ضمن مواعظی به اصحاب ، فرمودند : ((از همنشینی بامردگان دوری جویید که قلب شما را می میرانند . یکی از اصحاب پرسید : ای رسول خدا منظور از همنشینی با مردگان چیست
؟ فرمود : کُلُّ غَنِی مُتْرَفٍ ؛ مراد ثروتمندان مغرور و رفاه طلبی است که ناز پرورده اند (و همواره نق می زنند) . (118)
امام علی علیه السّلام در نهج البلاغه نیز افراد بی تفاوت و بی درد را به ((مرده )) تشبیه کرده ، می فرماید :
((وَمِنْهُمْ تارِکٌ لاِنْکارِ الْمُنْکَرِ بِلِسانِهِ وَقَلْبِهِ وَیَدِهِ فَذلِکَ مَیِّتُ الاَْحْیاءِ ؛ افرادی که در برابر منکرات بی تفاوتند و هیچ گونه حرکت زبان و عملی در برابر آن از خود نشان نمی دهند و یا دست کم در دل خود هم احساس ناراحتی نمی کنند ، اینها مرده متحرکند (که همچون حیوان یک سر و دو گوش در میان مردم راه می روند ، ولی از روح انسانیّت بهره ای ندارند)) . (119)
آن حضرت در جای دیگر مرگ با عزّت را ((حیات )) و زندگی ذلّت بار را ((مرگ )) نامیده است . آنگاه که در صفّین لشکریان معاویه پیشی جسته و راه ورود بر آب فرات را بر اصحاب آن حضرت بسته بودند خطاب به سربازان خود فرمود :
((قَدِ اسْتَطْعَمُوکُمُ الْقِتالَ ، فَاءَقِرُّوا عَلی مَذَلَّهٍ ، وَّتَاءخِیرِ مَحَلَّهٍ ، اءَوْرَوُّوا السُّیُوفَ مِنَ الدِّماءِ تَرْوَوْا مِنَ الماَّءِ ، فَالْمَوْتُ فِی حَیاتِکُمْ مَقْهُورِینَ ، وَالْحَیاهُ فِی مَوْتِکُمْ قاهِرِینَ)) . (120)
((به تحقیق لشگریان معاویه شما را به جنگ فرا می خوانند و شما دو راه بیشتر ندارید ، یا باید تن به ذلّت دهید و تسلیم زورگویی دشمن شوید و یا این که شمشیرهایتان را از خون آنان سیراب کنید ، آنگاه خودتان با عزّت و سربلندی از فرات آب بنوشید ، زیرا زندگی ذلّت بار مرگ است
و مردن باعزّت زندگی است .
3- زیبا جلوه کردن اعمال زشت