حجاز درصدر اسلام صفحه 133

یعنی جو و خرما مکرر یاد شده.

تولیدات

در کتب ارقام تولیدات بعضی مزارع حجاز ذکر شده؛ مثلًا مزارع معاویه در حجاز هر سال 150 هزار وسق خرما وصد هزار وسق گندم داشت. «(1)» رَبَض و نَجَفَه دو چشمه در فُرْع بودند از آن حمزة بن عبدالله بن زبیر که بیش از بیست هزار نخل را آبیاری می‌کردند. «(2)» در امّ‌العِیال بیست‌هزارنخل بود که جعفر بن طلحه به دویست هزار دینار خریده بود. «(3)» بُغَیْبَغه هزار وسق محصول می‌داد.

و در وَهْط هر سال ده هزار درهم حاصل می‌شد که در آنجا دو هزار نخل و موز و ترنج بود و در ثَنِیَّة الشَرید انگور و خرمایی بود که همانند آن دیده نشده بود. «(4)» زبیر بن بکّار گوید: عبدالملک بن یحیی الزبیری از ابوعبیدالله چشمه‌ای را خرید که در سایه بود و ملح نامیده می‌شد به ده هزار دینار. «(5)» معاویه برای خریدن چشمه ابونیزر بیست هزار دینار پیشنهاد کرد و علی بن الحسین (ع) عین یُحَنِّس را به ولید بن عُتْبَة بن ابی سفیان به هفتاد هزار دینار فروخت. «(6)» زبیر بیشه‌ای را بهصد وهفتاد هزار خرید و پس از او به هزار هزار و ششصد هزار فروخته شد. «(7)»

1- - یعقوبی، ج 2، ص 234.
2- - زبیر بن بکار، نسب قریش، ص 52 و سمهودی ج 2، ص 356 و بکری ص 1021 و یاقوت ج 3، ص 878.
3- - ابن حزم، ص 140 و سمهودی ج 2، ص 248.
4- - زبیر بن بکار، ج 1، ص 365.
5- - زبیر بن بکار، ص 77.
6- - سمهودی ج 2، ص 349.
7- - سمهودی ج 2، ص 351.