حجاز درصدر اسلام صفحه 169

که از وادی بالا روی و در ابتدای بَیْداء چاهی است و بَیْداء میان حُلَیْفه و ذات الجَیْش است و در جای دیگر گوید: چون از حُلَیْفه بیرون آیی دو نشانه است و بَیْداء بالای آن دو نشانه است.

هنگامی که از وادی بالا روی. بیداء موضعی است مشرف بر ذوالحُلَیْفه به اندازه یک تیر پرتاب از مسجد آن. و آن نشانه‌ها که گفتیم هنوز موجوداند. «(1)» پایین سربالایی بَیْداء در اواخر حُلَیفه مسجد مُعَرَّس است. سَمْهودی گوید: جز همان مسجد که ذکر آن گذشت دیگر مسجدی در آن حدود نیست. و آن مسجد هم قریب یک تیر پرتاب آن سوی ذوالحُلَیْفه است. مسجدی است کهن برآورده شده از گچ و سنگ. «(2)» یاقوت گوید: مَعَرَّس مسجدی است در ذوالحُلَیْفه در شش میلی مدینه پیامبر (ص) در آنجا استراحت می‌کرد سپس به سوی غزا یا کار دیگر می‌رفت.

ابن شَبّه گوید: بالای ذوالحُلَیْفه که محل احرام است و پیش از حَمراءالاسد، جایی است بالاتر از عقیق به نام حُلَیْفه علیا. محل احرام حُلَیْفه سفلی است. سَمْهودی در تعلیق بر عبارت او گوید: جز در کلام اسدی چنین جایی را ندیده است.

اما ذوالحُلَیْفه‌ای که محل احرام است نیز از وادی عقیق است. از این رو ابوحنیفه از ابن عمر، روایت کرده که مردی برخاست و گفت یا رسول‌الله، محل احرام کجاست؟ حضرت فرمود محل احرام اهل مدینه از عقیق است. «(3)»

حَمراء الاسد

حمراء الاسد موضعی است در هشت میلی مدینه. «(4)» و در روایت ابن سعد، حَمْراءالاسد ده میل از مدینه دور است، در راه عَقیق در سمت چپ ذوالحُلَیْفه. «(5)» زبیر بن بَکّار گوید که سعد بن ابی وقاص در حَمراءُ الاسد اعتزال جست. در آنجا قصری بنا کرد و تا پایان عمر در آنجا بود. چون بمرد در مدینه به خاکش سپردند. و عَقیق از حمراءالاسد می‌گذرد. در حمراء

1- - ابن جبیر، ص 164.
2- - سمهودی، ج 2، ص 164.

3- سمهودی، ج 2، ص 294.

4- - بکری، ص 1330 و یاقوت، ج 2، ص 333.
5- - ابن سعد، ج 2، ص 35.