حجاز درصدر اسلام صفحه 206

در ذوطُوی شِعب المطَّلب می‌ریزد و آن پشت شعب الاخْنَس است. همچنین شعب زَریق و شعب اشرس که به بیوت ابن مدد می‌پیوندد.

کَداء

میان ذوطُوی و مکه گردنه کَداء واقع شده. مردم از آنجا به ذوطوی سرازیر می‌شوند.

در روز فتح مکه قیس بن سعد بن عباده از آنجا به مکه درآمد و رسول (ص) به هنگام هجرت به مدینه از آنجا خارج شد. در آنجا خانه‌های یوسف بن یعقوب شافعی است و خانه آل طرفه از هذلیان آنجا را دار اراکه گویند.

مشرف بر کَداء، جبل الابیض قرار دارد. این کوه نیز مشرف است بر ارنی در سمت راست کسی که به مکه وارد می‌شود. اما در جانب چپ او دماغه ابواشعث است که مشرف بر کَداء است. و آن از جبل احمر است. ابواشعث مردی بود از بنی‌اسد بن خُزَیمه که کثیر بن عبداللَّه بن بِشر نام داشت.

در طرف چپِ کسی که از مدینه به مکه می‌رود، کوه مقلع واقع شده. در آنجا بر سر راه چاه عَنْبَسه خانه عبداللَّه است.

اسدی مواضعی را که بعد از مسجد عایشه واقع شده‌اند برشمرده و گوید: فَخّ حدود دو میل بعد از مسجد عایشه است و عَقَبه مُذْنبین یک میل بعد از فَخّ است، در جانب چپ راه. راه ذوطُوی به مسجد حدود نصف میل است. و نیز گوید: مستحب است نمازگزاردن در مسجد ذوطُوی. و آن میان مسجد عَقَبَة المُذْنبین است و مشرف بر مقابر مکه و بین گردنه‌ای که به حَصْحاص سرازیر می‌شود. آنجا مسجد ثنیه زبید است.

موسی بن عُقْبه مسجد ذوطُوی را چنین توصیف می‌کند که از عبداللَّه بن عمران روایت شده که پیامبر به ذوطُوی فرود آمد و شب در آنجا به سر برد. چون بامداد شد نماز گزارد و به مکه داخل شد. نمازگاه پیامبر بر روی تپه‌ای است سخت نه در مسجدی که در آنجا ساخته شده. «(1)»