حجاز درصدر اسلام صفحه 31

باب نبعه‌ها خفاف بن ندبه گوید:

عشقتُ دیاراً ببطن النباع که مراد همان نبعه‌هایی است که یاد شد.

6- درصفحه 220 گوید: وادی ترعه به اضم رسد از سمت قبله. و درصفحه 270 گوید: «زبیر بن عقبه گوید: در باب ترعه بشرالسلمی گوید:

أری أبلی احست نحن لقاحها بترعة ترجو أن أحل بها إبلا

7- درصفحه 220 از سیلهای عین ابی زیاد به اضم یاد می‌کند که: «این سیلها به وادی نقمی می‌رسند» و درصفحه 384 گوید: «در آنجا که از وادیها سخن می‌گفتیم آوردیم که «سیل عین ابی‌زیاد در غابه به وادی نقمی می‌رسد». زبیر بن عقبه از عمر بن عبدالله بن معمر روایت کند که نام نقمی نقمی نیست بلکه نقمان است؛ یعنی بهصورت تثنیه. نام او در نخست عرس بود. دو تن از اعراب به سوی قوم خود رفتند و بازگشتند در حالی که به مقصود خود نرسیده بودند. آن دو مرد را نقمان گفتند و آنجا را نیز بدین سبب نقمان نامیدند.

از این افزوده‌هایی که سَمْهودی در پایان کتابش آورده و ما آنها را نقل کردیم، معلوم می‌شود که آنچه درصفحه 210، 211، 220 کتاب خود از عقیق حکایت کرده، بهصورت اختصار است از جمله آنکه شعرها را حذف کرده است و می‌افزاید که از کتاب العقیق از زبیر بن بکّار اماکنی را در عقیق یاد می‌کند چون روضةالعقیق درصفحه 854 از جلد دوم و منیره درصفحه 673 از جلد چهارم و نسر درصفحه 780 همان جلد و حال آن که سمهودی از آنها یاد نکرده است و این نیز دلیل دیگری است که سَمْهودی سخن زبیر را خلاصه کرده است ولی باز هم جزماً نمی‌دانیم که چه چیزهای دیگری را حذف کرده است.

سَمْهودی به آن قسمت از عقیق که از نزدیک مدینه می‌گذرد توجه خاص نشان داده و درباره آن به تفصیل سخن گفته است و از اقطاعات و شوارع و قصرها که در آنجاست یاد کرده و شعرهای بسیاری را، که در آنها ذکر آن آماکن آمده، نقل نموده است که جمعاً 22صفحه از جلد دوم را (یعنی ازصفحه 188 تا 210) در برگرفته است. سمهودی منابع نوشته‌های خود را ابن زَباله (صص 187، 188، 190، 199، 206، 208 و 209) و ابو غسان (ص 187) و ابوالعباس العراص (ص 187) و ابن شبّه (صص 187، 190، 191، 206 و 209) و هجری (صص 188، 199 و 200) و عیاض (ص 189) و مطری (ص 189) و مجد (ص 195) و اسدی (ص 195) و زبیر (صص 188، 190، 194، 196، 200، 208) معرفی کرده است.