حجاز درصدر اسلام صفحه 329

مأمون که ماجرا به او بازگفتند. مأمون گفت: این موقوفه علی است. پس آن ملک بستد و عوض آن باز داد و به آن حال که می‌بایست باشد باز گردانید. سَمْهودی گوید: بُغَیْبَغَه امروز به یَنْبُع معروف است. «(1)» سَمْهودی گوید: عین ابی نیزر در یَنْبُع ازصدقات علی بن ابی طالب است.

محمد بن هشام گوید: ابو نیزر از شاهزادگان عجم‌ها بود. به نظر من- یعنی محمد ابن هشام- از فرزندان نجاشی پادشاه حبشه بود که در خردی به اسلام راغب شد. نزد پیامبر آمد و در خانه او می‌زیست، چون رسول اللَّه (ص) رخت از جهان برکشید به خانه فاطمه و فرزندان او زیستن گرفت.

ابو نیزر گوید: روزی علی نزد من آمد و من در املاک او: عین ابی نیزر و بُغَیْبَغَه بودم.

طعامی خواست بیاوردم. چون بخورد بر سر جوی شد و دست خود بشست و آنگاه نوشت:

بسم اللَّه الرحمان الرحیم. این چیزی است که بنده خدا علی امیرالمؤمنین تصدق می‌کند. دو ملک عین ابی نیزر و بُغَیْبَغَه را بر فقرای اهل مدینه و ابن سبیل تصدق می‌کند تا چهره خود را از حرارت آتش روز قیامت مصون دارد. آنها نه فروختنی‌اند و نه بخشیدنی. تا آنگاه که خدا که بهترین وارثان است آنها را به میراث برد. مگر این که حسن و حسین را به آنها نیاز افتد. برای آنها- نه هیچ کس دیگر- تصرف آزاد است.

محمد بن هشام گوید: حسین (ع) وامدار شد معاویه دویست هزار دینار برای او فرستاد و خواست که عین ابی نیزر را به او دهد. نپذیرفت و گفت اینصدقه پدرِ من است.

می‌خواسته چهره خود را از آتش روز قیامت مصون دارد. من آن را نمی‌فروشم. «(2)» یاقوت روایت می‌کند که بعضی از خاندان نیزر گویند که معاویه به مروان بن حکم والی مدینه نوشت: که دوست دارمصله رحم به جای آرم و میان دو خاندان الفت و دوستی بر قرار کنم. پس نزد عبداللَّه بن جعفر برو و دخترش ام‌کلثوم را برای یزید خواستگاری کن و در مهر، امساک روا مدار. مروان نامه معاویه را برای عبداللَّه بن جعفر خواند و گفت اگر این ازدواجصورت گیرد میان دو خاندان الفت و محبت برقرار گردد. عبداللَّه گفت: دایی او حسین (ع) در یَنْبُع است و من بی اذن او رأیی نخواهم داشت. مهلت بده تا او باز گردد. مادر ام‌کلثوم