حجاز درصدر اسلام صفحه 342

طبری گوید: عثمان مال و زمین خود را که در بنی امیه داشت تقسیم کرد. «(1)» ولی ابن سعد گوید:صدقات او یکی چاه اریس بود و نیز در خیبر و وادی القُری. بهای این بخش از املاک او دویست هزار دینار بود.

عَرْج از آن زیدبن عمرو بن عثمان بود. «(2)» یعقوبی گوید: قومی از فرزندان عثمان بن عَفّان و جماعتی از اعراب در رُوَیْثه زندگی می‌کردند. «(3)»

املاک خلفای اموی

سَمْهودی گوید: بعد از رسول خدا (ص) در مدینه و اطراف آن، چاههای بسیاری بود.

معاویه در این باب اهتمام می‌ورزید. از این رو در زمان او غلّه در مدینه فراوان شد. واقدی در کتاب حرّه آورده است که در زمان معاویه در مدینهصوافی (/ املاک خالصه) بسیار بود و معاویه در مدینه و اطراف آنصد و پنجاه هزار وسق اراضی می‌کشت و دو هزار وسق گندم درو می‌کرد. «(4)» یعقوبی گوید: یزید، عثمان بن محمد بن ابوسفیان را امارت مدینه داد. ابن مینا عاملصوافی در زمان معاویه نزد او آمد و گفت می‌خواهد همان مقدار که قبلًا از اینجا غله و خرما حمل می‌کرده باز هم حمل کند. مردم مدینه او را از کار باز داشتند. عثمان بن محمد نزد برخی از آنها کس فرستاد و به درشتی سخن گفت. آنان نیز بر او و همه کسانی از بنی امیه که همراه او بودند حمله‌ور شدند و از مدینه بیرونشان راندند. «(5)» معاویه ثَنِیّة الشَّرید را از شخصی از بنی سُلَیم خرید. همه تاک و نخل بود. که همانند آن دیده نشده بود. و نیز در حَزْم بنی عُوال سدی بست و آب را در آن نگهداشت مانند برکه.

مروان بن حکم را زمینی در ذوخُشُب بود. این زمین را سَفّاح به حسن بن حسن

1- - طبری، ج 1، ص 2954.
2- - ابن سعد، 3- 1، ص 53؛ ذهبی، ج 1، ص 170.
3- - البلدان، ص 314.
4- - سمهودی، ج 2، ص 152؛ الجواهر الثمینه، ص 61.
5- - تاریخ یعقوبی، ج 2، ص 297.