حجاز درصدر اسلام صفحه 389

در زاویه جنوب غربی خانه یزید، خانه رباح از موالی رسول الله (ص) واقع بود و در زاویه جنوب شرقی آن خانه مقداد بن اسود بود، میان خانه رباح و کوچه عاصم. «(1)» مقابل سرای یزید بن عبدالملک خانه‌ای است که از آنِ مطیع بن اسود بود. عباس ده هزار درهم داد و آن را با خانه‌ای که در بلاط بود معاوضه کرد سپس آن را به عبدالله بن سعد بن ابی سرح به سی هزار درهم فروخت. برادرزادگان عبدالله بن سعد در آن سکونت گزیدند.

آن را دار اوس می‌نامیدند ابن شَبّه گوید رو به روی خانه مطیع خانه‌هایی از آن یزید بن عبدالملک بود که غسالان در آن می‌زیستند و به ابیات الضِّرار مشهور بودند.

گویند یزید بن عبدالملک می‌خواست با دادن دراهمی، آن را بخرد. آنها از فروش آن سر باز زدند. او نیز این خانه‌ها را بنا کرد تا جلو خانه‌های آنان را بگیرد. از این رو آنها را بیت‌الضِّرار نامیدند. این خانه‌ها بعدها در تملک خیزران درآمد.

در جنوب مسجد، خانه حَفْصَه دخت عمر بود. سپس به عبدالله بن عمر تعلق گرفت.

در نزدیکی خانه حَفْصه دارالرّقیق بود، سپس خانه‌ای از آنِ خانه عایشه و سپس خانه اسماء بنت ابی‌بکر. «(2)»

بَلاط

محمد بن یحیی گوید: کسی که اطراف مسجد رسول الله (ص) را سنگفرش کرد معاویة بن ابوسفیان بود. او مروان را به این کار فرمان داد و عبدالملک بن مروان آن کار را به پایان رسانید. وی آنچه حوالی خانه عثمان بود تا موضع جنائز، سنگفرش کرد. حد غربی این سنگفرش از مسجد بود تا پایان زَوراء نزد خانه عباس بن عبدالمطلب در بازار. و حد شرقی آن تا خانه مُغَیْرة بن شُعْبه که در راه مسجد به بَقیع است. حد جنوبی آن تا حد زاویه خانه عثمان است تا موضع جنائز و حد شمالی‌اش تابستان طلحه بود، پشت مسجد و از غرب نیز تا خانه ابراهیم بن هِشام که به مصلّی می‌رود.

بلاط را سه آبراه قرار داد که آب باران در آنها می‌ریخت. یکی در مصلّا نزد خانه