حجاز درصدر اسلام صفحه 448

بوده، اشارت نکرده است. همچنین شمار خانه‌ها نیز در یک سمت بیشتر و در سمت دیگر کمتر است. آیا خانه‌ها وسیعتر بوده که تعدادشان کمتر شده یا از ذکر بعضی غفلت شده و یا به ذکر مهمترین آنها پرداخته است؟

در کتاب «المناسک» آمده است که مسجد را 23 در است. و از درها نام برده، بدون آن که محل دقیق آنها را معین کند و نیز برخی نامها که آورده با ازرقی اختلاف دارد. ذیلًا نامهایی را که فاکهی آورده ذکر می‌کنیم و با این علامت* آنچه را ازرقی ذکر کرده مشخص می‌کنیم:

الف- در سمت شرقی:

1- باب القاضی.

2- باب آل عبّاد.

3- باب بنی هاشم.

4- باب بنی هاشم مقابل سوق اللیل.

5- باب النّبی.

6- باب دارالقواریر.

7- دری که به بازار آهنگران باز می‌شود.

ب- شق یمانی:

1- باب اصحاب الزّیت.

2- باب قیس بن سائب.

3- باب خالد بن عاص.

4- باب ابن جُدْعان (تیم*).

5- باب مُغَیرة بن مَخْزوم (مخروم*).

6- باب الصّفا*.

7- باب الارْقَم.