حجاز درصدر اسلام صفحه 453

عباءَة السّهمی امتداد داشت.

از پی در پی قرار گرفتن درها در جانب شمالی مسجدالحرام برمی‌آید که دارالعَجَله پهلوی خانه عمرو بن عاص بوده است و دارالعَجَله از خانه‌های بنی سهم است و از آنِ خاندان سمیر بن مرهب السهمی است که آن را عبدالله بن زبیر خریده بود. در باب وجه تسمیه آن، دو روایت است؛ یکی آن که آن را دارالعَجَله گفتند زیرا در بنای آن عَجَله می‌کردند و کارگران شب و روز به کار مشغول بودند، دیگر آن که سنگهایش را بر عَجَله (گردونه) ای که شتران بختی می‌کشیدند آورده بودند. مسلماً پس از شکست جنبش ابن زبیر مصادره شد و بخشی از آن داخل در مسجدالحرام گردید، هنگامی که ابوجعفر آن را وسعت داد. یَقْطِین بن موسی آن را برای مهدی عباسی از نو تعمیر کرد. سپس بخشی از آن به دست ربیع افتاد و سپس جزء اموالصوافی شد محل سکونت برید گردید. حسین بن حسن علوی در قیام خود آن را ویران ساخت و سپس معتصم آن را از نو بساخت و برای آن درهایی قرار داد که پیچیده می‌شدند و باز می‌شدند. «(1)» در جنب دار العَجَله خانه خَطّاب بن نُفَیل العدوی بود سپس به دست مُصْعَب بن زبیر افتاد. «(2)» نزد دارالعَجَله منزلی بود که مهدی عباسی چهار هزار دینار داد ولیصاحبش آن را نفروخت. «(3)» در جنب دارالعَجَله میان آن و دارالنّدْوه، دارالبُخاتی است که در کنار آن خانه‌ای است که بیت المال مکه آنجاست. این خانه در اصل از خانه‌های بنی سَهم بوده سپس به دست ابن زبیر افتاده است، آنگاه عبدالملک بن مروان آن را گرفت و بعدها یَقْطِین بن موسی به هنگام بنای دارالعَجَله آن را داخل در آن نمود. «(4)» میان در دارالعَجَله و درِ حُجَیْر، درِ قُعَیْقعان واقع شده است. «(5)» سرای حُجَیْر را دو در بود؛ یکی به دهانه کوچه قُعَیْقِعان باز می‌شد و دیگری به

1- - ازرقی ج 2، ص 203.
2- - ازرقی ج 2، ص 203.
3- - الموفقیات از زبیر بن بکار 286.
4- - ازرقی 2، ص 203.
5- - ازرقی 2، ص 74، 14.