حجاز درصدر اسلام صفحه 459

بر دامنه ابوقبیس سعد واقع شده و آن آبی است که از کوه جاری است و گازران آنجا جامه می‌شویند.

چسبیده به کوه ابوقبیس در وادی، خانه عباد بن جعفر بود. در وادی مهدی همه خانه را، جز آنچه چسبیده به کوه بود، در مسجد داخل نمود.

شق وادی مکه چسبیده به کوه ابوقبیس در سوق اللیل از آن بنی عامر است. «(1)»

اجیاد الصغیر

اجیاد الصغیر شِعب کوچکی است ملصق به کوه ابوقبیس. در دهانه آن خانه هِشام ابن عاص بن مُغَیْره و خانه زُهَیْر بن ابی امیّة بن مُغَیْره است. در خانه زهیر چاهی است و نزد آن چاه خانه اوْقَص است.

نزدیک به خانه زُهَیْر خانه آل هبار است از ازْدیان در پهلوی آن محله خالد بن عاص بن هِشام است. در اجیادالصغیر دارالسّاج است و آنِ از آن خاندان هِشام بن سلیمان است. در آخر شعب اجیاد، متکا واقع شده و در پایان اجیاد الصغیر خَنْدَمه است. و آن کوهی است بین حرف السُوَیدا تا ثَنِیّه‌ای که نزد آن چاه ابن ابی سمیر قرار دارد.

در خَندَمه انصاب اسد است و در آنجا مسجدی است که بر در آن چاهی است که آن را زینب بنت سلیمان بن علی حفر کرده. و چاه دیگری که آن را محمد بن سلیمان کنده است.

چاه محمد بن سلیمان در شعب دست چپ است. در دامنه خَنْدمه چاه عِکرمه است.

صفا

صفا مکان مرتفعی است از کوه ابوقُبَیس که مشرف بر وادی است. سیلابهای این وادی در اوایل اسلام به سمت مسجد جریان داشت. در زمان جاهلیت بر سر کوهصفا بتی بود به نام نهیک مجاودالریح. آن را عمرو بن لُحَیّ در آنجا گذاشته بود «(2)» و همچنین بت اساف نیز درصفا بود. ولی قُصّیّ آن را به زَمْزَم برد. در زمان اسلام، اول کسی که برصفا چراغ افروخت