حجاز درصدر اسلام صفحه 477

شِعب عبدالله بن خالد بن اسَیْد

مشرف بر ملک ابن عامر جبل مرازم است که به ملک خاندان عبدالله بن خالد بن اسَیْد پیوسته است و نیز به ملک خاندان سعید بن عاص و پایان ملک ابولهب و خانه عبدالله بن خالد نزدیک خانه سعید بن عاص بود.

شِعب بنی‌عبدالله بن خالد بن اسَید را قنه می‌گفتند. سیلاب این دره به سوی خانه‌های مکتومه کنیز محمد بن سلیمان جریان داشت.

حَضْر بر جانب راست شعب آل عبدالله بن خالد بود رو به‌روی سرای ابن هربذ.

قِمْعَه پایین دست شعب بنی‌عبدالله بن خالد است در طرف راست راه، از آن رو آنجا را قِمْعَه گویند که در پایین آن سنگ بزرگی است شبیه قِمْع (قیف).

برکة القَسْری در دهانه ثَقَبه است. آب آن از ثَبیِر غَیْناء به برکه می‌ریزد. میان ثَبِیر و حِراء است. در این مکان قصر فضل بن ربیع است. در آنجا سدی بود. در سال 208، سد پر از آب شد و بشکست. سیلی که در آن جمع شده بود با سیل سدره و سیلی که از منا می‌آمد جمع شدند و مسجدالحرام را فرو کوبیدند. «(1)» نزدیک بئر القَسْری واسط است، تپه‌ای بر راه منا که گدایان آنجا می‌نشستند.

از بئر خالد به ثَنِیّه‌ای در شعب رَخَم می‌رسی. پیامبر به هنگام حرکت از حِراء به ثور، از آنجا می‌گذشت. این تپه در طرف چپ کسی بود که از مکه به منا می‌رفت. ابن عَلْقمه والی مکه، آن را مسطح کرد و بر آن بنایی ساخت. «(2)»

ثَبِیر

ثبیر غَیْناء که شعب رَخَم در نزدیکی آن است؛ یکی از ثبیرهاست. یاقوت از محمود بن عُمَیر روایت کند که ثَبِیرها دو کوه‌اند، جدا از هم، میانشان افاعیه واقع شده و آن وادیی است که از منا می‌آید. یکی از آن دو ثَبیر را ثَبِیر غَیْناء گویند و دیگری را ثَبِیر اعْرَج. «(3)»

1- - ازرقی، ج 2، ص 237.
2- - ازرقی، ج 2، ص 166.
3- - ازرقی، ج 2، ص 277.