حجاز درصدر اسلام صفحه 78

حوراء

حوراء در شمال کوه رَضْوی است. میان آن و یَنْبُع سه روز راه است. بارگاه کشتیهایی است که از مصر می‌آیند. «(1)» حورا را بار و وربض و بازاری بوده در سمت دریا. اما در قرن هفتم شهری ویران بوده است. یاقوت گوید: کسی که حوراء را در سال 626 دیده بود برای من حکایت کرد که در آنجا آبی است شور و بقایای قصری است ساخته از استخوان اشتران. در آنجا نه زراعتی بوده و نه حیوان شیردهی. از اراضی حوراء است تجبار. «(2)» از اماکن ساحلی در نزدیکی حوراء عُوَیْنِد است و آن موضعی است نزدیک مَدْیَن. «(3)» بارگاهی نیکو دارد و عسل در آنجا فراوان است.

و از حَوراء است ذوالمَرَخ. ذوالمَرَخ نیز مکانی ساحلی است نزدیک به یَنْبُع. در آنجا درختان مرخ (بادام تلخ که چوب آن زود آتش گیرد. چوب آتش زنه) بسیار است از این رو به این نام نامیده شده. «(4)» درنزدیکی‌حوراء و میان آن و تنگه، کوه سِتار واقع شده در فاصله سه روز راه از یَنْبُع. «(5)» در شمال حوراء و در نزدیکی آن معدن الحراضَه است. در جایی میان آن و شَغْب و بَداء و یَنْبُع و آن نزدیک به طَیْح است که در پایین دست ذوالمَرْوَه جای دارد. «(6)»

یَنْبُع

یَنبع بر ساحل دریاست. بر سمت راستِ (شمالیِ) رَضْوی، برای کسی که از مدینه به سوی دریا می‌رود. یک روز راه از رضوی و هفت منزل از مدینه فاصله دارد. «(7)» عَرّام گوید: ینبع از آن فرزندان حسن بن علی (ع) است. انصار و جُهَیْنَه و لیث در آنجا

1- - بکری، ص 1310 و یاقوت ج 4، ص 197، ج 2، ص 790 از ابن سکیت.
2- - ابن سعد، ج 2، ص 6.
3- - یاقوت، ج 3، ص 748.
4- - احسن التقاسیم، ص 84.
5- - بکری، ص 1210.
6- - بکری، ص 1038.
7- - عرّام، ص 397 و سمهودی ج 2، ص 392.