حجاز درصدر اسلام صفحه 99

شجر آبی است شیرین در قسمت قبله جبل العَلَم در راه تبوک. «(1)» طَرَف آبی است نزدیک مرقی. «(2)» جَریب، بطن وادیی است در فَرْش که آن را مَثْعَر گویند و آن آبی است از آنِ جُهَیْنَه در کنار مَثْعَر آب دیگری است از جُهَیْنه. «(3)» بُوانه نزدیک به آن است. آن را قُصَیْبه هم گویند و در آن حوالی آب دیگری است به نام مَجاز. «(4)» عَمْق، آبی است در بلاد مُزَیْنه از سرزمین حجاز. «(5)» عَزْور، کوهی است آب ثَلْماء از آن می‌آید، ثَلْماء آبی است که نخلها و درختان بسیاری را سیراب می‌کند. «(6)» رود تُرْبان، آب بسیار دارد، و گوارا. ابو زیاد گوید وادیی است با آبهای بسیار. «(7)» در مقابل قُدْسین (/ قدس الاسود و قدس الابیض) در طرف راست راه برای کسی که به بالا می‌رود دو کوه است به نام نَهْبان (دو نهب). نَهْبِ پایین و نَهْب بالا. در نهب بالا آبی است و بر آن آب نخلهایی که آن را ذوخیم گویند و نیز آبی است غیر این چاه که از کوه تراود. «(8)» عُذَیبه، ابن سکّیت گوید آبی است میان یَنْبُع و جار. «(9)» مُرَیْسیع، نام آبی است در ناحیه قُدَیْد به سوی ساحل. «(10)» ابن سِکّیت گوید آبی است بر کرانه دریا. بالای عُذَیْبه و در جای دیگر گوید موضعی است در غَیْقَه با آبی اندک. در آنجا به سمت کوه جَهَیْنه اشعر چند نخل است. «(11)»

1- - یاقوت، ج 4، ص 145.
2- - یاقوت، ج 3، ص 531.
3- - یاقوت، ج 4، ص 413، ج 4، ص 657 و بکری، ص 37 و ص 1259.
4- - یاقوت، ج 1، ص 754 و سمهودی ج 2، ص 300.
5- - بکری، ص 967.
6- - یاقوت، ج 1، ص 933.
7- - بکری، ص 308.
8- - بکری، ص 1051.
9- - بکری، ص 972.
10- - بکری، ص 1220.
11- - یاقوت، ج 3، ص 829.