فلسفه اسلامی و اصول دیالک‌تیک صفحه 1

مقدمه چاپ اوّل

بسم الله الرحمن الرحیم مقدمه چاپ اوّل

در بهار آزادی کشور عزیز ایران، که غل و زنجیر از دست و پای مطبوعات گشوده شد،و هر نوع محدودیت و تنگ نظری وسانسور در نشر افکار و مکاتب علمی و فلسفی و سیاسی از میان رفت ـ در این فصل آزادی ـ متفکران و نویسندگان کشور با داشتن عقاید گوناگون، توانستند با آزادی کامل، افکار و عقاید خود را از طریق قلم و بیان به نسل نو ایرانی معرفی بنمایند، نسلی که سالیان درازی عادت کرده بود که غالباً به تبلیغاتی گوش فرا دهد ویا کتابی را بخواند که حافظ منافع امپریالیزم غرب، در کشور باشد. در این میان گروهی از مترجمان و نویسندگان، به نشر افکار مارکس پرداخته و نشریات فراوانی در اختیار نسل جوان نهاده اند. بُعد فلسفی مارکس، از چهار اصل به نام اصول دیالک تیک که یادگار فیلسوف آلمانی «هگل» است تجاوز نمی کند، در حالی که خود هگل نیز مبتکر و پایه گذار این اصول نیست. آنان که از فلسفه غنّی ووسیع اسلامی با ابعاد گسترده ای که در این مورد

دارد آگاهند، می دانند که تمام این اصول در فلسفه اسلامی به صورت بسیار دقیق و علمی، مورد نقّادی قرا رگرفته است. در این کتاب که تقدیم خوانندگان گرامی می گردد، مقایسه ای میان اصول دیالک تیک و آرای فلاسفه اسلامی در مورد این چهار اصل انجام گرفته و به صورت سی فصل به ارباب فضل و کمال به ویژه پژوهشگران فلسفه تقدیم می گردد، و انتظار می رود که در مراکز آموزشی و محافل علمی، مورد توجه قرار گیرد. روش نگارش به صورت تطبیقی است تا برتری یکی از دو مکتب بر دیگری روشن گردد. جعفر سبحانی 20/3/1358

مقدمه چاپ دوم

7 صفحه بسم الله الرحمن الرحیم مقدمه چاپ دوم

فروپاشی نظام کمونیسم، از دید صاحب نظران امری چندان غیر مترقبه و دور از انتظار نبود، بلکه مغایرت و تضاد آشکار اصول این نظام، با خواستها و نیازهای فطری بشر، پیشاپیش از وقوع چنین آینده ناگواری! خبر می داد. زیرا: 1. نظام کمونیسم، با الهام از آموزه های مارکس، بر اصل «کار به اندازه توان، برداشت به مقدار نیاز» استوار بود. حال آن که این اصل، مسلماً بر خلاف طبع و فطرت انسانهاست، چه بر اساس آن، گویی انسان حیوانی ملحوظ شده که به مقدار نیاز به وی علوفه می دهند، و تا سر حد توان از وی کار می کشند! در صورتی که انسان یک موجود آگاه و مختار است و هرگز نمی توان وی را در ردیف حیوانات قرار داد. بدیهی است که این گونه برخورد، روح ابداع و ابتکار را در افراد نابغه و متفکر می کشد، و انگیزه تلاش برای تولید بیشتر وبهتر را نیز در سایرین نابود می سازد. چه، با خود می گویند: حال که با دیگران از مزایا و امکانات یکسانی برخورداریم، چه وجهی دارد که تلاش فکری یا عملی بیشتری را انجام دهیم؟! از این روی، تجدید نظر طلبان در اصول مارکسیسم، به مرور برای