تعامل قرآن و علوم صفحه 119

2- مفهوم شناسی

1- نظریه

اندیشمندان برداشت ها و تفسیرهای متفاوتی از نظریه دارند: نظریه، مجموعه ای به هم پیوسته از سازه ها ( Construets )، مفاهیم ( Coneepts )، تعاریف و قضایاست که به منظور تبیین و پیش بینی پدیده ها، از طریق تشخیص روابط بین متغیرها، یک نظر نظامدار درباره این پدیده ها ارایه می دهد. (1) نظریه مجموعه ای از تعریف ها و پیشنهادها درباره تعدادی متغیر بهم پیوسته است، که همه این تعریف ها و پیشنهادها، بُعد منظم و مدونی از وقایع و پدیده هایی را که در اثر همبستگی ها و تداخل این متغیرها به وجود می آید، ارایه می دهد؛ (2) نظریه ها، در واقع دام هایی هستند که ما برای آن گسترده ایم تا آنچه را که «جهان» نامیده می شود صید کنیم تا حلقه های شبکه دام را تنگ تر و تنگ تر سازیم؛ (3) تئوری بیان کننده مجموعه ای از مفاهیم یا فرض هایی است که به صورت سیستماتیک و توجیه کرد (4) و مجموعه ای از بیانیه هایی هستند است که بر مبنای قواعد منطقی و مبین بخشی از واقعیت هستند. (5)

بنابراین در نگاهی کلی و جامع می توان گفت: نظریه (6) بیانی منظم، انتزاعی،