تعامل قرآن و علوم صفحه 122

1- (1) . همان، ص 5.

7. صرفه جویی علمی: یک نظریه خوب باید تا حد امکان موجز و مختصر بوده و با حداقل فرضیات و مفاهیم به شرح و تبیین موضوع مورد نظر بپردازد. (1)

لازم به ذکر است که اصولاً قرآن حقایق را بیان می کند چه در حوزه عقاید، اخلاق، احکام یا علوم بشری؛ بنابراین تعبیر «نظریه پردازی» در مورد مطالب قرآن کریم با نوعی تسامح قابل پذیرش است.

از این رو می توان گفت که در میان تعاریف فوق الذکر تعریف دوم «رابینز» با مطالب قرآنی سازگارتر است. (نظریه مجموعه ای از بیانیه هاست که بر مبنای قواعد منطقی و مبین بخشی از واقعیت هستند)

2- علم

مقصود از علم در اینجا علوم بشری اعم از علوم عقلی، نقلی، شهودی و تجربی طبیعی و انسانی است. هر چند نقطه اصلی بحث در عصر ما در زمینه علوم طبیعی و انسانی است. لازم به یادآوری است که در مورد ماهیت و چیستی «علم» دیدگاه های متفاوت وجود دارد (2) (مثل: اثبات پذیری، ابطال پذیری، تأییدپذیری) ولی در این جا بر آن نیستیم که پیش فرض و مبانی خاصی را در این زمینه انتخاب کنیم، چرا که می توان بحث این کتاب را فراتر از دیدگاه های فوق ارایه کرد از این رو از این مباحث صرف نظر می کنیم.

3- اقسام آیات علمی قرآن

قبل از ورود به بحث لازم است که نگاهی کلی به آیات علمی قرآن و اقسام آن ها داشته باشیم تا موضوع بحث نظریه پردازی های علمی قرآن روشن تر شود. آیات علمی قرآن در حوزه های مختلف علوم بشری حدود نیمی از قرآن را شامل می شود این آیات را می توان به چهار دسته عمده تقسیم کرد:

اول: اعجازهای علمی قرآن، یعنی رازگویی های علمی قرآن که در آیات به