تعامل قرآن و علوم صفحه 135

1- (1) . ر.ک: مقدمه ی تفسیر المیزان، ج 1، ص 6 به بعد.

2- (2) . یس/ 38.

حرکت را می فهمیدند، در حالی که حرکت خورشید، از مشرق به مغرب کاذب است؛ زیرا خطای حس باصره ماست و در حقیقت، زمین در حرکت است. از این رو ما خورشید را متحرک می بینیم ، همان طور که شخص سوار بر قطار ، خانه های کنار جاده را در حرکت می بیند و با پیشرفت علوم بشری و کشف حرکت زمین و خورشید، روشن شد که خورشید هم، خود دارای حرکت انتقالی است (نه حرکت کاذب ، بلکه واقعی) و خورشید، بلکه تمام منظومه شمسی و حتّی کهکشان راه شیری در حرکت است. (1) پس می گوییم اگر به طور قطعی اثبات شد که خورشید در حرکت است و ظاهر آیه قرآن هم می گوید که خورشید در جریان است ، پس منظور قرآن حرکت واقعی (حرکت انتقالی و...) خورشید است. علاوه بر آن، قرآن از «جریان» خورشید سخن می گوید نه حرکت آن ، و در علوم جدید کیهان شناسی بیان شده که خورشید حالت گازی شکل دارد که در اثر انفجارات هسته مرتب زیر و زبر می شود (2) و در فضا جریان دارد و هم چون گلوله ای جامد نیست که فقط حرکت کند، بلکه مثل آب در جریان است. (3)

6- عناصر نظریه پردازی علمی قرآنی

با توجه به مطالبی که گذشت می توان نظریه پردازی علمی قرآنی را این گونه تعریف کرد: «خبر دادن قرآن از حقایق علمی، قبل از تأیید آن در علوم، که گاهی موجب توسعه یا تضییق حوزه ها و ابعاد علم می شود».

در این تعریف عناصر زیر لحاظ شده است:

1- نظریه های علمی قرآنی، زیرمجموعه اخبار غیبی قرآن است که به صورت