تعامل قرآن و علوم صفحه 14

1- (1) . طلاق/ 12 (در مورد این آیه ذیل مبحث کاربردهای علم در قرآن مطالبی بیان شد)

2- (2) . در مورد این آیات در مباحث بعدی مطالبی بیان خواهد شد.

3- (3) . ر.ک: آل عمران/ 190 و نحل/ 3 - 11 و رعد/ 2 - 4.

4- (4) . ر.ک: مبحث کاربردهای علم در قرآن.

5- (5) . (الر کِتابٌ أَنْزَلْناهُ إِلَیْکَ لِتُخْرِجَ النّاسَ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَی النُّورِ بِإِذْنِ رَبِّهِمْ إِلی صِراطِ الْعَزِیزِ الْحَمِیدِ) ، (ابراهیم/ 1).

6- (6) . نحل/ 89 و بقره/ 97 و...

توحید و علم است که خردورزی و مژده رسانی و هشداردهی و داوری و رحمت الهی زمینه ساز این خروج و حرکت در مسیر هدایت است. (1)

اما در مورد آیات علمی قرآن از چند هدف یاد شده است:

اول: اشارات علمی قرآن به طبیعت، کیهان و ... نشانه های الهی است و در راستای شناخت معنا پیدا می کند. از این رو در سوره رعد بعد از اینکه به گستردگی زمین و کوه ها و میوه ها و زوجیت و حرکت شب و روز اشاره می کند آن ها را نشانه هایی برای متفکران معرفی می کند و در ادامه از قطعات زمین و باغ های میوه یاد می کند و آن ها را نشانه هایی برای خردورزان معرفی می کند. (2)

دوم: اشارات علمی قرآن نشانه هایی برای درک بهتر رستاخیز و در راستای معادباوری است.

از این رو در سوره حج اشاره علمی به مراحل آفرینش انسان را با این جمله آغاز می کند: «ای مردم! اگر در مورد رستاخیز شک دارید، پس (توجه کنید که) ما شما را از خاک آفریدیم سپس از نطفه ...» (3) و نیز در سوره طارق پس از بیان آفرینش انسان از آب جهنده بلافاصله یادآوری می کند که: (إِنَّهُ عَلی رَجْعِهِ لَقادِرٌ) ؛ «که خدا بر بازگردانیدن او (در رستاخیز) تواناست». (4)

سوم: اشارات علمی قرآن زمینه ساز تفکر، تعقل و یادآوری انسان است. همانطور که یکی از نتایج آن نیز هست و در آیات متعدد قرآن به این مطلب اشاره شده است. (5)

براساس این مطلب روشن می شود که هدف اساسی قرآن «هدایت» انسان است و آیات علمی قرآن نیز همان هدف اساسی را دنبال می کند یعنی توجه انسان را به توحید و معاد جلب می کند تا هدایت شود ولی اهداف فرعی هم چون